راپۆرتی لڤین له سهر ئیخوانی ئێران
راستهیهکان بهرهوکوێ دهبات؟!
ئیبراھیم مهردۆخی ـ مهریوان
ebrahim27m@yahoo.com
2/12/2008
له راستیدا فهلسهفهو خاڵی سهرکی وپێکھاتهی و وجود و لهدایک بون و ئهرکی سهر شانی رۆژنامهوانی و رۆژنامه نوسی و ، دهرکردن و بڵاو کردنهوهی رۆژنامهو گۆڤار و حهفته نامه و دانانی رادیو و تهلهفزوێن و تێکڕای مێدیاکان له کۆمهڵگاکاندا، ئهوهیه چاو ساق و رێ پیشاندهر و مهشخهڵی رێگا و عاسای دهستی دانیشتوانی کۆمهڵگا بن و لهشهوه زهنگی نهزانیدا ، له کهند و کۆسپ و ھهڵدێر و قوڕ و زهلکاوی رێگای ژیان بیان پارێزێن و، لهشهقام و راسته رێگای ژیانهوه بهرهو لوتکهی خوشبهختی و بهختهوهری بیانبهن .
لهلایهکی تریشهوه پاسهوانی حهق و مافه رهواکانیان بن و بۆدهست خستنهوهی مافه زهوت کراوهکانیان پهنجه به چاو زلھیز و داگیر کهران و ستهم کاران و ماف پێشیل کهراندا بکهن، بۆ جێ بهجێکردنی ئهم ئهرکهش پێویسته به چاوێکی وورد بینانهوه نه خۆشیهکانی کۆمهڵگا بدۆزنهوه و ھهر دهرد وئازار وزامێک له رێگا و شوێنی راسته قینهی خۆیهوه تیمارو نهشتهرگهری بکهن و، پهیرهوی له یاسا و رێسای رۆژنامه گهری و رۆژنامه وانی بکهن و پشت به پهیڤین و توێژینهونه و ھهواڵ و ووتی ووتی لاکۆڵان و بهردهرگاو سهر شهقامه کان نهبهستن.
ئهگهر ئهم بنه مایانه رچاو نهکرێن، زامهکان ناسۆر تر و ئازارهکان کاری تر و زهلکاوهکان خهست و خۆڵ تر و کهند وکۆسپهکان زیا تر و چڕ و پڕدهبنهوه.
لهمێژه لهگهڵ ئهم جۆره رۆژنامه و گۆڤار و بڵاڤوکه رهخنهیی و نھێنی ھهڵماڵهر و داشۆرێنهرانهدا دهژیم، بهووردی بابهتهکانیان دهخوێنمه وه و لهدڵی خۆمدا ھهندێ لهگوماندابوم و لهبهر خۆمهوه دهمووت: تۆبڵێی ئهم شتانه بنهمایهکی راسته قینهیان نهبێ و بهبهڵگه پشتیان قایم نه کرابێ و ھهروا له خۆوه بهھهڕهمه و بێ بهڵگه رووپهڕهکانی پێ رهشکرابێتهوه و دهرخواردی کۆمهگا بدرێن؟!
لهلایهکی تریشهوه دهمووت دڵه باوهر مهکه، وانازانم ئهم پزیشکانه بهم شێوه مامهڵه له گهڵ نهخۆشدا بکهن و پهیمان و بهڵێنهکهیان بشکێنن و لهجیاتی تیمار کردن، زامهکان قوڵ تر و دهردهکان کاری تر بکهن ؟!
تا ژمارهی 79 ی گۆڤاری لڤین 15ی تشرینی دووهمی 2008 م بهردهس کهوت و ئهو بابهتهم تێدا خوێندهوه که سهبارهت به ئیخوانی ئێران لهژێر سهردێری: ( پشکۆکه دهگهشێتهوه، ئیخوان مسلیمین له ئێران سوڕی متبون تهواو دهکهن )
کورد ووتهنی : بڕوادانم دڕا و ، گومانهکهم بهرهو دڵنیابون ھهنگاوی گوواستهوه و ھهمو ئهو بابهتانهی کهتائێستا خوێندبو نمهوه چونه خانهی گومان لێ کردنهوه و ... ئیتر ھیچ دڵخوشیهکم به م جۆره گۆڤارو بابهتانه نهما و ، لهراستیدا بێ متمانهیی نهخۆش به پزیشک له نهخۆشی و دهردهکه کهسکون و کاریگهرتره، چونکه ئهمیانه ناھومێدی تهواو دروست دهکاو بهراشکاوی دهبینێ مردن به چواردهوریدا چۆپی دهکێشێ و پلهزقانیهتی، ئیتر نهخۆشه که بهتهواوی ووره ی دهروخێ و بهرهو مردن ھهنگاو ھهڵدهنێت.
واش مهزانن من به چاویلکهی رهشهوه دهروانمهئهم بابهته و به شایهن و ترازوی خوار و لارهسهنگ ئهم راپۆرته ھهڵ دهسهنگێنم، چونکا پهیوهندی به خۆمانهوهھهیه و، بهتهماین له گوڵ کاڵترمان پێ نهووترێ، بۆیه ئاوا لهگهڵ ئهم بابهتهدا روو بهروودهمهوه، بڕواتان ھهبێ ئهگهر ئهم بابهتهو بابهتهکانی تریش سهبارهت به گهورهترین نهیارانمان بوایه و ، بهم شێوه کهله ھهڵه و بێبنه مای ئهم ئهم بابهته ئاگادارم ھهر واش لهو رهخنه که سهبارهت به نهیارانمان نوسراوه ئاگاداربوایهم ھهربهو شێوه ھهناسهی دوکهڵاویم بوگهل و نیشتمان و کۆمهڵگاکهم ھهڵده کێشاو، خهمی ناھومێدبونیانم دهخوارد.
نازانم نوسهر و پهیام نێری ئهم ووتارهیاساو رێسای کام یهک لهم شتانهی خوارهوه ی رچاو کردووه و پشتی بهچ بنهمایهک بهستووه؟! ئایا ئهم بابهته : پێناسهیه،ھهڵسهنگاندنه، رهخنهیهیاراپۆرته؟!
ئهگهر پێناسه بێ، ئهبێ پێ بهپێی ئهمرێخراو و جهماعهته رێبازی مێژویهکهی بگرتایهتهبهر و لهبهر تیشکی ناسنامه و بهڵگهنامهکانی خۆیاندا پلهبهپله سهر کهوتایهت و لهبهرهبیانی لهدایک بونیهوه تا کو ئێستا تۆماری بکردایهت ، ئهگهر ھهڵسهنگاندنیش بیت پێویسته بهپێی پێرهو و پرۆگرام و چالاکی و ھهڵویست و بریارهکانیان و ... ھهڵسهنگێنرا یهت، ئهگهر رهخنهش بێت پێویستی سهر شانیهتی، ھهندێ یاساو رێسای رهخنهسازی و پێوهری دیاری بکردایهت و، پاشان قهواره و ھهیکهلی ئهو رێخستنه ی بهر نهشتهری تیژی توێژینهوه بدا یه و، به ئینساف و سینه فراوانیهوه مامهڵهی له گهڵدا بکردایهت.
ئهگهرراپۆرتیشه دهبوا سهرچاوهکهی کادێرێکی باڵای ئهورێخستنه بوایهت و بهئهو پهری ئهمانهت و پارێزگاریهوه، بهنوسین یا لهرێگای تۆمارکردنی دهنگهوه، بهبێ گۆڕین و کهم و کورتی ووردو درشتی ئهو راپۆرتهی بڵاو بردایه تهوه، به ڵام بهداخهوه کاتێ بابهتهکهم خویندهوه جوان بۆم دهرکهوت نوسهر ھهموو یاساو رێساکانی پێ شێل کردووه و، تێکرای سنوره کانی بهزاندووه، جائێستا بۆ دهرکهوتنی راستییهکان و چهسپاندنی ئهو شتانهی که کهلهسهرهوه باسمان کردن ، بهووردی دهچینه سهر دهقی نوسراوهکه و، بهقوڵی ھهڵه و بێ بنهما بون و دژبهیهک بونی ھهندێ لهبابهتهکانی بۆ خوێنهری ئازیز دهخهینه روو.
1ـ پهیامنێری بهرێز له سهردێرهکهیدا دهنوسێ: ( پشکۆکه دهگهشێتهوه،ئیخوان مسلیمن له ئێران سوری متبون تهواو دهکات) پاشان دهنوسێت: ( سهرهرای ئهوه ئهو بارو دۆخه ی پێیدا تێپهڕ دهبن، خهریکی بوژاندنهوه و فراوان کردنی رێخستنه جهماوهریه کانی خۆیانن، لهناو سونی مهزھهبه کانی ئێراندا) پاشان دهڵێ: ( ئهمرۆ ئیخوانی ئێران به بارو دۆخێکی ھهستیاردا تێپهر دهبن، کهتارادهیهکی زۆر ترس و دڵه راوکێی بۆدروست کردون ئێستا ئهوان وهکو پێشتر بێ ترس له بارهگاسهره کییهکانیاندا کهبه ئاگاداری حکومهت له تارانی پایتهختدا کراونهتهوه کوبونهوه رهسمییه کانیان ئهنجامنادهن و شوێنی دیدارو پهیوهندی نێوان رێخستنهکانیشیان، بهرتهسک کردوهتهوه. تهنھا لهرێگهی چهند شفرهیهکی نھێنیهوه نهبێت، پهیوهندی پێیانهوه ئهستهمه، )
لهراستیدا کاتێ خوێنهر ئهم دهقه دهخوێنێته وه، دهکهوێته گومان له چاو و تێگهیشتنی خۆی و دهڵێ بڵێی چاوم نهیکاو میشکم توشی ژڵهژاوی ھاتبێ؟! ھهندێ چاوهکانی ھهڵده گڵۆفێ و بیر و ھۆشی تیژتر دهکاتهوه و جاریک و دوجاری تر به دهقهکهدا دهچێتهوه و لهئهنجامدا تێده گات، ئهم ھهڵهی نهکردوو وه و بهڵکو دژایتی و ئاڵۆزی له نێوان دهقهکانداھهیه.
لهراستیدا خوێنهر چهواشه دهبێ و نازانێ به کامیان باوهربکات و لهدڵی خۆیدا دهڵێ : ئاخۆ بۆ وابێت، کاتێک پشکۆ بگهشێتهوه و سوڕی متبون تهوا و ببێ و خهریکی بژاندنهوه و فراوان کردنی رێخستهنه جه ماوهریه کان بن، کهچی له ھهمان کاتدا ترس و لهرز دایان بگرێت و له باره گا کانیاندا که به ئاگاداری حکومهتیش له تارانی پایتهختدا کراونهتهوه ، کۆبونه وه رهسمییهکانیان ئهنجام نهدهن و شوێنی دیدار و پهیوهندیه کانیان بهر تهسک بکهنه وه و تهنیا له رێگهی چهند شفرهیهکی نھێنیهوه نهبێت پهیوهندی پێیانهوهئهستهم بێت؟! بێگومان ئهم رستانه به گوریسی حهوباڵی بهیهکه وه نابسرێن و جهمسهریان ھهرگیز یهک ناگرێتهوه.
پاشان ھهر سوره لهسهر ئهم جۆره دارشتنه دژبهیهکانه و دهڵێ: ( ھهر چۆنیک بێت توانیمان شفرهی گهیشتن به یهکێ له کادێره باڵا کانی ئیخوان لهتاراندا دهستبخهین، ئهو ھهر له سهرهتاوه حهزهری زۆری پێوه دیاربوو...) دڵنیام تێکهڵکردنی ئهم شتانه بهم شێوازه ئاڵۆزه، جگهله چهواشه کردن و شێواندنی دیمهنهکه ھیچی تری لێ ناوهشێتهوه، چونکا ئێمه ھهر گیز خۆمان به یاساغ و قاچاخچی و نامهشروع وتاوانبار نازانین و بهپناپسکێ و ئهڵا ئهڵاو ناو خوا، خۆله کهس نادزینه وه و بهڵکو بهوپهری بوێریهوه و بهدهنگی زهڵاڵ بانگهشه بو بیر وبۆچون و ھهزر و فیکرهکهمان دهکهین و به راشکاوی به ھهموو لایهکدا رای دهگهیهنین و به ھهق و مافی رهواو شهرعی خۆمانی دهزانین و، ماند نهناسانه و بێباکانه خهریکی کارو بار و چالاکی خۆمانین. بۆ بهڵگه و سهلماندنی ئهم راسته قینانهی سهره وهش دهتوانن سهرێک له ماڵپهرهکهی جهماعهتی دهعوهت و ئیسڵاح بدهن و پێرهو پڕۆگرام و بهیاننامه و راپۆرتی دانیشتن و چالاکیه کانمان سهیر بکهن.
2ـ لهلایهکی تریشه وهدهڵێ: ( ئێخوانهکانی ئێران چونکه بارو دۆخی تند و تیژ و زهبرو زهنگی زۆریان له لایهن حکومهتی ئێرانهوه دیوه، شارهزایی باشیان ھهیه لهدرست کردنی رێخستنی نھێنی و بڵاوه پێکردنی ئهو نھێنیانهدا...) ئهڵێن جارێ کابرایهک دهگهیه به زهلامێک و دهڵێ ناوت چیه؟ ئهویش دهڵێ ھهیبه توڵا، کابرا دهڵێ راستی راست دهکهی یادهتهوێ من بترسێنی؟!
منیش وادهزانم ئهم برادهره دهیهوێ بهم قسه بێ سهرو بهر و دژبهیهکانه بمان ترسێنێ و لهم ئاخری پیریمانهوه راپێچی ژێر زهویمان بکاو تازه عهیب و شورهیی ئالهم بارو دۆخهدا بکهوینهوه خۆ راپسکاندن و خۆشارینهوه و چپی چپی کردن. بهڵام تازه ئێمه بهم لایهلایانه خهومان لێ ناکهوێ و بهم شێوه تیتیل و بیبیلانه وهکو شهمشهمه کوێره خۆمان ناخزێنینه کونج و قوشبنی تاریکای ئهنگوسته چاوهوه. چونکائێمه ھهر وهکو تێکڕای دانیشتوانی ئێران خهڵکی ئهم ووڵاتهین خاوهنی ھهق مافی رهوای خودادادی خۆمانین و فیکرو بیر و بۆچونهکانمانیشمان له ئاراستهی سهربرزی و بهخته وهری و گهشهکردنی گهل و نیشتمانه کهماندایه و، ھهرکهس ئێمه به نامشروع و یاساغ و بێ ھهق ماف دهزانێ پێویسته ھهڵوێستهیهک بکات و بۆچون و ھهڵوێسته کانی له م بوارهدا راست بکاته وه و بۆ روانین و مامهڵهی له گهڵماندا بگۆرێت و واقع بینانه و مهنتیقی بیر بکاتهوه.
3ـ لهخاڵێکی تردا سهبارهت به قسه کانی ماموستا قهرزاوی لهخۆیهوه خهت و نیشان دهکێشێ و پێشبینی دهکات که گوایه کوماری ئیسلامی له وانهیه له گهڵ جهماعهتدا توند و تیژی بنوێنێ و تۆڵهی ئهو قسانه ی مامۆستا لهوان بسێنێته وه، له لایهکی تریشهو دهڵێ: جهماعهت له ژ ێرفشاردا بهر پهرچی قسه کانی مامۆستایان داوهتهوه و ... (بهیانێکیان دهرکردووه و قسه کانی ئهلقهرزاویان بۆ جیھانی ئیسلام به ھهڵه وهسف کردبوو کهخزمهت به یهکپارچهیی جیھانی ئیسلام ناکات و فیتهنه و ناکۆکی لێ دهکهوێتهوه ) لێرهشدا ئهو نوسهره به رێزه بابهتهکهی ئاڵۆزکردوه و ئهو بهیان نامهی که جهماعهت له وبارهوه دهری کردوه بهو شێوه دزێوه نیه که ئهو ھهڵی کوڵاندووه و دهرخواردی خهڵکی داوه، به پێچهوانهوه ئێمه ھیوادارین بهر پرسانی کۆماری ئیسلامی ئێران، ئهم روداوه به ھهند بگرن و به ئهزمونێکی پیروزی بزانن لهم بوارهدا بهخۆدا چونهوهکی باش بکهن و بۆ ئاشته وایی و ھێور کردنهوهی ئاڵۆزییهکانی نێوانی موسڵمانانی ناو خۆ و دهرهوه ھهنگاوی ئهرێییی و کارزانانه ھهڵگرن و تۆوی تهبایی و دۆستی و یهکریزی بچێنن و گوێ بیستی ئامۆژگاری خێرخوازانهی ھاو ووڵاتیان بن و لهئاستی پڕوپاگهندهی نهیارانی موسڵماناندا کهڕ و کپبن.
4ـ ئهم نوسهره لهبهشێکی تری توێژینه وه کهیدا سهبارهت به کاک ئهحمهدی موفتی زاده و پهیوهندی له گهڵ شوڕش و دوایش لهگهڵ بهرپسانی باڵای کۆماری ئیسلامیدا، خۆی توش چهند ھهڵهیهکی زهق کردووه که جێگای ئهوه نیه چاوی لێ بنوقێنرێ و ھهر وا بهسهریدا تێپهڕ ببین، لهراستیدا به تهواوی بابهتهکه ی ژڵهژاندوو وه و، ھهموو سوچ و تاوانی نهگرتنی ھهندێ له شاره کانی کوردستانی له لایهن کوردهکانهوه و نهگهیشتی کورد به مافی رهوای خۆی و باوهڕ کردنی کاک ئهحمهد به خومهینی و خۆ ھهڵواسینی به چاکی کهواکهیدا و دوری گرتنی له حیزب و گوروپه سیاسییه کانی گۆڕه پانی کوردستانی سهپاندووه به سهر کاک ئهحمهد دا و له کۆتایشدا دهڵێ : ( ھهر چۆنێک بێت کاتێک سهیری مێژوی ئهحمهدی موفتی زاده دهکهیت ...نزیکیشی دهکاتهوه له خیانهت کار، رهنگه بهھهموو تهمه نی دژی ئهوه جهنگابێت...)
ھهر چهنده ئهم ھهویره ئاوی زۆر دهبات و پێدهچێت به نوسینی کتێبێکیش ئهم ھهڵانه راست نه کرێنه وه و ئهو راسته قینانه نهدرو شێنهوه، بهڵام بێگومان زۆر تاوان و بێ ئینسافیه ئاوا بهپهله و بهسهر پێوه باسی ئهو روداوه بهر فراوان و ئاڵۆزانه بکرێ و بڕیار و فتوای لسهر بدرێ.
بێگومان ئهو رووداو و مێژوو وه رابوردوه مهیدانێکی بهر بڵاو و دهریایهکی بهر فراوانه و پێویستی بهکارزان و پسپۆڕ و مهله وانێکی لێ ھاتو و کارامه و لێزان و ئاگاداره.
کهواته دهبێ لهو بوارهدا ھهموو بارو دۆخ و روداو و کهندو کۆسپ و گیر و گرفت و فێڵ و تهڵه کهکان، رچاو بکرێن و کارگێڕان و یاری کهرانی ئهو شانۆ گهریانه بناسرێن و، ئهو تهڵه و تهپکه داوانه بدۆزرێنه وه که بۆ گۆرڕ کردنی ھهوڵ و تێکۆشان و خهبات له رێگای بهدهست ھێنانی مافه رهواکاندا بهکار ھێنرابوون.
ھهر وه ھا پێویسته ھهموو ئهو فڕو فێڵ و درۆ و دهلهسه و خیانهتانهی که له جێگای راسته قینه و ماف خوازی له سهر کورسی زرق و برق دانرا ون و تاجی زێرینیان له سهر کراوه رسوابکرین و روی رهشیان پیشانی خهڵکی بدرێ.
دهبێ ئهو کهسانهی کهماندو نهناسانه لهو مهیدانهدا ھهموو تهمهن و بون و نهبوونی خۆیان کرد به قو ربانی له پێناوی سهر بهرزی و سهر به خۆیی گهل و نیشتمانه کهیاندا، پێنوس بهدهستهوه بگرن و ئهو مێژوه به بێ کهم و کورتی و ھهڵه وهکو خۆی بنوسنهوه و راستی و ناراستی و چاک و خراپهکان دهسنیشان کهن و له کۆتاییدا بڕیار و مورکردن جێبێڵن بۆ ویژدانه بێدار و دڵه بێگهرد و داد گهره کان.
ئهگینا زور جێگای داخ و کهسهره ئاوا ئهو رووداو و بهسهرھاته گرنگانه ھهڵپروزێنرێن و بهو شێوه شپرزه بۆژو بکرێن و بهئاسانی بڕیاری خیانهت کاری و نزیک بونهوه له خیانهت بهسر کهسانێکدا بسهپێنرێت که بهشایهتی واقیعی ژیانی چرکه ساتێک لهتهمهنی بۆ بهرژهوهندی خۆی بهکارنه ھێنا وه و خوازیاری پله و پایه و کورسی و دهسهڵات نهبووه، ھهمیشه ھهناسه دوکهڵاویه کانی بۆ ھهژاری و ماف خوراوی و ژێر چهپۆکهیی گهله کهی ھهڵدهکێشاو لهکۆتای ژیانیشیدا به مانهوهی دهساڵ لهبهندیخانهدا لهژیر زهبر و زهنگ و ھهرهشه و گوڕهشه و دڵخۆشکردنی به پلهو پایه و سهروهت سامان، ئاماده نهبوو تهنانهت بهھێماو ئاماژهش نوکی پێنوسهکهی بکڕێنێ بهسه ر رووپهڕه یهکدا که پێشێل کردنی مافی رهوای گهلهکهی تێدا بهدی بکرێت، له دواھهناسهیشیدا ئهو بهڵێن و پهیمان نامهیهی بهبخشینی گیانی خۆی مۆرکردو بهرووسوری سهربهرزی سکاڵاکانی بردهوه بۆ بارهگای خودا.
5ـ ھهواڵ نێری بهرێزی لڤین لهراپۆرتهکهیدا دهڵێ: ( ھهرچهنده رێخستنه سهرهتایه کانی ئهم جهماعهته لهناو چهکانی کوردستاندا بوو، بهڵام بزوتنهوهکه وهک بزتنهوهیهکی نهتهوهیی خۆی پێناسه نهکرد، بهڵکو وهک بزوتنهوهیهکی مهزھهبی دهرکهوت...)
پاشان دهڵێ : ( ئهحمهدی موفتی زاده کهله ئێران به گوروپی ( مهکتهبی قورئان ) دهناسرێت، بهپێچهوانهی ئێخوا نهوه ھهڵگری پرۆژهیهکی نهتهوهیی ئیسلامی بوو)
لێرهدا دهیهوێت ئهوه بسهلمێنێت که ئێخوانی ئێران تهنیا داکۆکی لهسهر مافی
سونیهکان کردووه و مافه نهتهوایه کانیان پشت گوێ خستووه و، بایهخیان به دۆزی نهتهوایهتی نهدا وه و به تایبهتی داکۆکیان له سهر مافی کورد نهکردووه.
لهراستیتدا ئهوهی لهبیر چووه یاھهر نهی ویستو وه بیری لێ بکاتهوه ، ئهوهیه کاتێک ھهر حیزب و گوروپ و رێخراوێک کارو چالاکی و پرۆژهی خۆیان تێکهڵ پرۆژه و خهبات و تێکۆشانی ھهر دهسته و حیزبێکی تر کرد و وهکو بهره یهک، شانبهشانی یهک چالاکیهکانیان چڕ وپڕکردهوه و لهخۆشی و ناخۆشی و گیرو گرفت و بۆچون و ھهڵوێست و سترا تیژی و رچهو رێبازه کانیاندا وه کو یهک بون و له گۆڕه پانهکهدا بۆ گهیشتن به ئامانج سهرهکیه کانیان خۆیان تواندوه، ئیتر لهم بوارهدا حیسابی ھه موو یان دهچێته یهک خانهوه و کورد ووتهنی: مهگهر درۆزن لهیهکیان جیابکاتهوه و، بهدوو پێوهر بیان پێوێ .
ئهوهی که واقیع و راسته قینهی ئهو سهردهمهتۆماری کردوو وه و نوسهر ی ئهو وتارش پێیی لهسهرداگرتووه، بێجگه له یهکبوون و تهبایی و یهک رچه و رێبازی شتێکی تر رچاو ناکرێت و ناتوانرێت ناوێکیتربسهپێنرێت بهسهر ئهو کهش وھهوایهدا.
کهواته ئهوهیان ئیسلامی تۆخه و ئهوهی تریان نائیسلامی و نانهتهوهیییه راستنیه و ئهم بۆچوون وبریاردانه به قیر و زهوتیش نالکێنرێن به بابهتهکهوه، ئێمه ھهردوو لا لهو پرۆژدا بۆ ھاتنهدی ئامانجه سهره کییه کانمان گیانێک بوین له دوو جهستهدا و لهناو یهکدا توابو بوینهوه و تهنیا وووتو ویرهمان گهیشتن بوو به ئامامانجهسهرهکییه کانمان.
ئهمه ھهل و مهرج ورواڵهت و قهواره و پێکھاتهی ئهو کات و ساتهمان و، ئێستاشمان بهراشکاوی و دهنگێکی زهڵا ڵ و بڵند رای ده گهیهنین: ھهر کهس ئهم تۆمهتانهمان لێدهدا که جهماعتی دهعوهت و ئسڵاحی ئێران چالاکی وبیر و بۆچون و پرۆژهکهی تهنیان لهدۆزی ئسلامی سونیدا چڕوپڕ کردوهتهو و گوێ به لایهنی نهتهوایهتی ناداوه و لهم بوارهدا ھیچ جێگه پهنجهیهکی دیارنیه، ئهوکهسانه لهو بوارهدا یا بێ ئاگا و نهزانن و، ھهر له خۆوهوه بڕیار دهر دهکهن و پڕو پاگهنده بڵاو دهکهنهوه، یائهو کهسانهن که چاویان به قهوارهی ئه م رێخراوهدا ھهڵنایه و دڵیان له ئاستی ئهم جهماعهتهدا رهش بووه تهوه.
تهنیا چارهی دهستهی یهکهم ئهوهیه کهبهگۆێرهی یاساو رێسای توێژینه مامهڵه لهگهڵ بابهتهکهدا بکا و، بگهڕێ بهدوای بهڵگه و شایهت حاڵه راستهقینه کاندا و سهیری پێڕهو و پڕۆگرام و ستراتیژیهکانی جهماعهت بکا و، چاوێک بخشێنێ به گوتار و ھهڵوێست و بهیاننامه کانیدا، ئینجا بهم پێوهرو کێشه مهسهلهکه ھهڵسهنگێنێ و بڕیارهکانی دهرکات.
چارهی دهسته ی دوو ھهمیش ئهوهیه که چاویلکه رهشهکانی لابا و تۆزێ چاوهکانی بسڕێ و تهم و مژی دڵ و دهرونی بڕوێنێتهوه و بهدڵێکی ساف و چاوێکی گهشهوه سهیری واقیع و راستهقینه بکاو ئینجا داوهری بکاو بڕیار دهرکا.
6ـ ئهگهرلهم بهشهشدا خوێنهری ھێژا بهووردی دهقهکان بخوێنێتهوه و سهر جهمیان لێک بداتهوه، بهباشی بۆی روون دهبێتهوه که : ھهواڵنێری بهرێز بهبێ ئاگاداری لهو ھهل و مهرج و بارو دۆخی ئهو کات و ساته و بهدهستهوه نهبونی بهڵگهی بهھێز و شایهتی باوهڕ پێکراو، خۆی فڕێداوهته ناو جهرگهی روداوهکانی سهرهتای دروسبون وسهر ھهڵدانی ئێخوان لهئێراندا و، بهشداری کردنی له پرۆژهکهی کاک ئهحمهد دا و، بهزۆره ملێ دهیهوێ ھهندێ ھۆکاری بابهتی دڵی خۆی داتاشی و. بهشداری و پشتگیریه که بهم شێوازه پیشان بدات که ئێخوان لهبهر دهسته پاچهیی و بێ پڕۆژهیی و بێ بهرنامهیی و لێنهھاتویی و نهبونی رابهرێکی گونجاو وکارامه لهبواری سیاسیدا، خۆی ملاسداوه تا پڕۆژهکهی کاک ئهحمهد بهباشی دادهمزرێ و بهرێک و پێکی سهقام گیردهبێ، لهوکاتهدا ئێخوان ، کورد ووتهنی: شهلم وێرم ناپارێزم، ھهلهکه دهقۆزێته وه و خۆ فرێدهداته ناوجهرگهی ئهو جێگاگهرم و نهرم ئامادهیه و، لهژێرسێبهری ئهو پرۆژهدا پهرڕ وپۆ دهردهکاو بای باڵی خۆیی ڵێدهداو دهحهوێتهوه. بۆیه له کۆتایی بڕیارهکهیدا دادگایهکی بهھێزیان دهکاو بهم شێوهی خوارهوه بڕیاریان لهسهردهدات.
( بۆیه ئێخوانی ئیران کهئهمڕۆئهو مێژوهی لهسهر بووهتهماڵ ، باجی ھهڵهیهکدهدات که دهتوانین بڵێین ئهو نهیکردووه بهڵکوتێی کهوتووه، بهڵام ئهمه پاکانه ناکات بۆ بهر پرسیار بونیان لهبهرابهر ئهو مێژوهدا، دهبێت بهراشکاویهوه وهکو ھهڵهیهک قبوڵی بکهن)
لهراستیدا ئهگهر توێژهر و نوسهر ئاگای لهخۆی نهبێت و لهبڕیارهکانیدا پارێز نهکات و بهقوڵی بۆ بۆچۆنکانی دانهچێ و بهبرچاو رونییه وه ھهنگاوهکانی ھه ڵنهنێ، له گۆڕهپانی مێژودا دهگلێ و روداوهکان چهواشهدهکاو کۆمهڵگاش دهژڵهژێنیت.
لێرهدا نامهوێ بهووردی و تێرو تهسهلی بچمه سهر باسی ئهو ھۆکار و بارودۆخ و پێوهرانهی سهردهمی بهشداریما له پرۆژهکهی کاک ئهحمهد و ھهموو لایهنهکانی بهرونی شیبکهمهوه، چونکه ووتارهکهلهرادهبهدهر درێژدهبێته وه و خوێنهریش ماندو دهبێ، بهڵام ئهمهوێ بڵێم : ئهو ھۆکارانهی که نوسهر دای تاشیبون و وهکو چێشتی جێور تیکهڵی کرد بون و رشتبونیهسهر رو وپهرهکانی لڤین، بێجگه ھهندێ گومان و چهند بۆچونێکی بێ بنه ما ناتوانرێ ھیچ ناوێکی تریان بۆبدۆزرێتهوه.
7ـ لهخاڵێکی تردا دهڵێ : ( ھهرچهنده لهناو سهرکردهکانی ئێخوانی ئهوکاتهدا کهسانی شارهزای ئایینی گهورهھهبون وهک: ناسر سوبحانی و ملا محه مهدی رهبیعی کهھهردووکیان لهسهر ئهنجامی بروائایینیهکانیاندا کوژران... ) لێرهشدا ھهروهکو بابهتهکانی تر کهوتو وهته دوای ووتی ووتی و قسهی لاکۆڵان وسهرشهقام، کابرایهک ووتی: ئهڵێن یونس پێغهمبهر لهدهشت بهغدادا سهگ خواردی، یهکێ تر ووتی : یونس نهبوو یوسف بوو، سهگ نهبوو گورگ بو و، بغدادنه بوو کهنعان بوو، ئهویش ھهردرۆبوو.
مامۆستا رهبێعی زانایهکی گهوره و بهناوباگی ئایینی کوردبوو، بوێرو لێھاتو و نهترس و دڵسۆزی گهل و نیشتمانهکهی بوو، بهدرێژایی تهمهنی له نوسین و ووتار و کۆڕ وکۆبونهوه و بۆنه کاندا بوێرانه به دهنگێکی زهڵا ڵ داکۆکی لهسهر مافه رهواکانی گهلهکهی دهکرد. ھهرچهنده مامۆستا لهرێگهی کتێب وگۆڤارو تێکڵاوی لهگهڵ ئێخواندا بیر و بۆچون و رێبازو قوتابخانهی ئێخوانی ئێران وجیھانی دهناسی و خوشی دهویستن وپشتگێری دهکردن ، بهڵام بهھیچ شێوهیهک بهفهرمی یانیوهفهرمی بهیوهندی رێخراوهیی بهرێخستنی ئێخوان و ھیچ رێخستنێکی ترهوهنهبوو، بهڵکو وهکو کهسایهتییهکی سهربهخۆ و دڵسۆز و ئهوینداری گهل و نیشتمانهکهی تادواھهناسهی لهبهرابه ستهمکارو مل ھورهوه بێدهنگ نهبوو.
8 ـ خاڵی کۆتایی پهیامنێر له راپۆرتهکهیدا دهڵێ: (سهرهتای ئه م جهماعهتهلهشاره ھهورامی نشینه کانی سهر به پارێزگای کرماشانه وه دهستی پکرد و رێبهرانیشی ھهر لهنێو کورده کانی ئهو ناچهیدابوون ) ئهم خاڵهش بهپێچهوانهی واقیع و راستهقینهوهیه، چونکه ئهو کهسانهی کهئهم بیر و بۆچون و فیکرهیان له عیراقهوه گواستهو بۆ بۆ کوردستانی ئێران دوو گوروپ بوون دهستهیهک دانیشتوی پاوه و دهوروبهریبوون و تاقمێکیشیان دانیشتوی مهریوان بوون، ھهرله سهرهتای گهرانهوهیانهوه ئهڵقهی پهیوهندیهکانیان لهیهک ھهڵپێکا وچالاکیهکانیان دهمه زهرد کردهوه و، له پرۆژه بهرفراوانهکه دا پێکهوه چالاکیان دهنواند. ئێستهش لێپرسراوانی باڵای ئهم جهماعهته له رێگای کۆنگرهوه ھهڵدهبژێردرێن و لهھهموو ناوچه و تیره وتوێژهکانی تێدایه.
*
ئاماژه: رۆژنامهی ئاوێنهی ھێژا ! پاش سڵاو ورێزم بۆ بهرپرسان و کارگێڕان، گۆڤاری لڤین لهژمارهی 79 ی تشرینی دووهمی 2008دا راپۆرتێکی سهبارهت به ( جهماعهتی دهعوهت و ئیسڵاحی ئێران ) لهژێرسهردێڕی : (پشکۆکه دهگهشێتهوه ئیخوان مسلیمین لهئێران سوڕی متبون تهوا ودهکهن ) بڵاوکردهوه، منیش وهکو یهێکێک له دامهزرێنهران و ئهندامانی ئه و رێکخستنه، چهند تێبینی و راستکردنهوهیه کم لهسهر ئهو راپۆرته ئارهستهکردن، پاشان به تهلهفونیش لهگهڵ کاک ئهحمهدمیرهدا مهسهلهکهم بهتێرو تهسهلی باسکرد، بهڵام بهداخهوه به ھیچ کولۆجێک نهچوهژێر بڵاوکردنهوهی بابهتهکهو ، لهم بوارهدا مافی ئێمه و یاسای رۆژنامه وانی پێشیل کرد، ئهوا دهقی بابهتهکه ئاراستهی بهرێزتان دهکهم، ھیوادارم وهکو ئهرکێکی رۆژنامه وانی ئهم بابهتهمان بۆ بڵاو بکهنهوه، جێگای سوپاس و پێ زانینه.
اگر مجریان قانون اجازه دهند قانون اجرا خواهد شد
از قدیم و ندیم گفته اند بدترین قانون باز هم از بی قانونی بهتر است.
یکی از افتخارات مسؤولین رده بالای نظام جمهوری اسلامی ایران در اوایل پیروزی انقلاب این بود که با تدبیر حامیان انقلاب، پیش نویس قانون اساسی کشور توسط« نمایندگان مجلس خبرگان بررسی قانون اساسی» سریعاً مورد بررسی و تصویب قرار گرفت و سپس به رفراندوم گذاشته شد. دولت مردان هنوز که هنوز است این پدیده و دست آورد را به رخ جهانیان می کشند و به خود می بالند.
در این نوشتار از این مقوله می گذریم که این قانون اساسی تا چه اندازه توانسته است دربرگیرنده و جوابگوی خواست های برحق و امید و آرزوهای اقشار ملت ایران باشد. الحق و الانصاف چنین اقدام کم نظیر انقلابی در آن شرایط بحرانی و حاد پس از پیروزی انقلاب و فروپاشی رژیم ستمشاهی، جایگاهی بس والا و ارزشمندی در تاریخ این ملت به ثبت رسانید و نشانه ای است از رشد فکری و تدبیر اندیشمندانه این مردم. چون پی ریزی سامان بخشیدن به امورات اساسی و بنیادی هر کشور و ملتی و کوتاه کردن دست خودکامگان و میدان ندادن به اعمال سلایق شخصی و راه را بر استبداد و تبعیض بستن، بی شک در گرو تدوین قانون اساسی و اجرای بی کم و کاست آن است.
ما اهل سنت و ملت کرد هر چند درباره بخش زیادی از این قانون اساسی، انتقادها و پیشنهادهای سرنوشت ساز و معقول ومقبولی داشته و داریم اما با این وجود هیچ گاه روش « یا همه یا هیچ » را برنگزیده ایم و همواره در این شرایط (و البته با اصرار بر بازبینی و اصلاح موارد مورد نظر) با این واقع سوخته و ساخته ایم و معتقد به لزوم اجرای کامل این قانون هستیم.
اما با کمال تاسف مجریان قانون اساسی این کشور بیشتر اصول مصرح آن را به ویژه در استان های سنی نشین کان لم یکن تلقی می نمایند و بی توجه به خواست عمومی، آن را زیر پا گذاشته و حتی پیروی از آن گناهی نابخشودنی محسوب می شود. در مواردی نیز عاملان این رفتارهای کاملا مطابق با بندهای قانون اساسی را نیز مجرم و ضد انقلاب و ستون پنجم و جیره خوار استکبار جهانی می خوانند و آنان را تحت پیگرد قانونی قرار می دهند.
در این ایام و بعد از پایان ماه مبارک رمضان جای خود دارد که برای نمونه به اصل دوازدهم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران اشاره ای داشته باشیم تا ادعای خود را در این نوشتار مستدل تر سازیم: «دین رسمی ایران، اسلام و مذهب جعفری اثنیعشری است و این اصل الیالابد غیر قابل تغییر است و مذاهب دیگر اسلامی اعم از حنفی، شافعی، مالکی، حنبلی و زیدی دارای احترام کامل می باشند و پیروان این مذاهب در انجام مراسم مذهبی، طبق فقه خودشان آزادند و در تعلیم و تربیت دینی و احوال شخصیه (ازدواج، طلاق، ارث و وصیت) و دعاوی مربوط به آن در دادگاهها رسمیت دارند و در هر منطقهای که پیروان هر یک از این مذاهب اکثریت داشته باشند، مقررات محلی در حدود اختیارات شوراها بر طبق آن مذهب خواهد بود، با حفظ حقوق پیروان سایر مذاهب ».
منطوق و مفهوم این عبارت و جملات هیچ ابهام و پوشیدگی ندارد و هیچ نوع تفسیر و تأویلی را به جز « آزاد بودن پیروان مذاهب در انجام مراسم مذهبی خود » برنمی تابد. اما متاسفانه مجریان قانون در منطقه ما، با اعمال فشار و سلایق خود همراه با تهدید و ارعاب، اهل سنت را از انجام دادن مراسم مذهبی شان منع می نمایند.
به عنوان مثال اعلام روز اول ماه رمضان یا برگزاری نماز عید فطر و عید قربان توسط برخی از روحانیون، که با اعلام رسمی حکومتی موافق نباشد جرم محسوب شده و بی درنگ آن ها را به پای میز محاکمه و بازجویی می کشانند و با پتک محرومیت از پیش نمازی و خلع لباس توسط دادگاه ویژه روحانیت مستقر در همدان مواجه می گردند. از این مصیبت بار تر و دردناک تر این است که برخی از روحانیون اهل سنت بدون هیچ گونه دفاعی از خود، مذهب و پیروان اهل سنت و بدون مطرح کردن تصریح قانون اساسی به آزادی آن ها در برگزاری و انجام مراسم مذهبیشان، سر تسلیم فرو آورده و در برابر این قانون شکنی و ستم مذهبی سکوت پیشه کرده اند.
نخست از مجریان قانون انتظار می رود به خود بیایند و سلایق و اعمال نظرهای شخصی خود را به جای قانون جا نزنند تا از شأن و منزلت جایگاه آن قانون اساسی که در ابتدا به آن اشاره داشتیم کاسته نشود و به نام اسلام و جمهوری اسلامی بازار ظلم و ستم رواج نیابد.
سپس شایسته شأن علما و روحانیون والا مقام اهل سنت آن است که از حقوق حقه خود در قانون اساسی کشور دفاع نمایند و از ستمی که بر آن ها می رود دم فرو نبندند و با جدیت هرچه بیشتر به قانون شکنان هشدار دهند تا به یمن این سال اتحاد ملی و انسجام اسلامی بساط این قانون شکنی و قانون ستیزی برای همیشه برچیده شود.
وانهزانین ههوڵدان بۆسڕینهوه وچهواشه کردنی
مێژوی دوێنێ ئهمڕۆمان گهشهدار دهکات
(ئهم بابهته له ژمارهکانی ۴۷،۴۶و ۴۸ ی ھهفتهنامهی پهیامی کوردستان بڵاو کراوەتهوه)
له ژماره 40/20 ئابانی 1385 ی پهیامی کوردستاندا، ووتووێژ و دیمانهیهک له ژێر سهردێری «دوێنێ و ئهمڕۆی کوردهکانی ئێران» لهگهڵ «کاک سهلاح موهتهدی»دا ئهنجام درابوو. که خوێندمهوه، زۆربهی روداوهکانی ئهو سهردهمه وهکوو فیلمێک به مێشکمدا تێپهڕی و ههڵوێستهیهکهم لهسهر ههندێکیان کرد.
وهکو یهکێ له ئهندامانی شۆرای ئهو سهردهمهی شاری مهریوان، هاتمه سهر ئهو بیر و رایه که سهبارهت به پهیڤهکانی «کاک سهلاح» له بارهی «قهتعنامهی ههشت مادهیی مههاباد»هوه، (به تایبهت خاڵی ههشتهمی) ههندێ روون کردنهوهم ههبێ و خۆم قهرزاری مێژو نهکهم و بهڵکو کهڵکی لێ وهرگیرێ و دهرسێکیش بێت بۆ داهاتوو.
پێش ئهوهی بچمه سهر روون کردنهوهکه و بابهتهکه به باشی تهتهڵه بکهم، پێم خۆشه وهک پێشهکی و ناوبڕێک ئاماژهیهک به دروسبون و کارو بار و ئهندامانی شۆرای شاری مهریوان بکهم. چونکه پهیوهندیهکی توندوتۆڵی به ناوهرۆکی باسهکهمانهوه ههیه...
متن کامل
به نام خدا
اشاره:
سردبير محترم روزنامه نشاط!
با سلام و اميد نشاط و حيات در جامعه:
در مورخة 26 مردادماه 77 سردبير هفتهنامه آبيدر مطلبي زير عنوان « سهم قوم كرد در هالهاي از ابهام » در هفتهنامهشان درج نموده بودند. اين حقير نيز در مورخة 17/6/77 جوابيهاي برايش ارسال داشتم، كه تفصيلات مربوط به آن در نامهاي كه در مورخة 14/8/77 براي روزنامة سلام نوشتهام ـ كه اينك نسخهاي از آن در دسترس شما قرار ميگيرد ـ با مطالعة آن، اينجانب را از اطاله و تصديع بينياز مينمايد.
اما آنچه كه لازم ميدانم در اينجا به عرض برسانم، نكات زير است:
1. متأسفانه روزنامة سلام نيز مانند سایرين، لطف نفرمودند، و در شان را به رويمان نگشودند. و اميدمان را به يأس تبديل نمودند. عليرغم دو مرتبه تماس تلفني، حتي در ستون الو سلام جواب دندانشكني به ما ندادند؟!!
2. 2. اميد بسته برآمد، معشوق از در، درآمد. انتشار روزنامة نشاط به روح و جان جامعهمان نشاط بخشيد و خط بطلان بر نوميديها كشيد. فرق است ميان آنكه يارش در بر، با آنكه دو چشمش انتظار بر در.
3. در شمارة 44 سال دوم بهمن ماه 77، هفتهنامه آبيدر، بار ديگر نمك بر زخم دل و جگر پاشيده شد. مقاله مورد نظر اما در قالب فشردهتر، با قلمي غير از قلم سردبير به رشتة تحرير درآمده بود. با سبك و شيوة اديبانه و شاعرانه آراسته به آيات قرآن و عبارات نهجالبلاغه و با استفاده از شعر شاعران. بلي اينمرتبه مقاله زير عنوان نامهاي از كردستان به رياست جمهوري « بالاخره سهم مردم كرد در مديريت كلان كشوري و جامعة مدني چيست؟ » به قلم آقاي محمدصديق خالقپناه به رشتة تحريردرآمده بود.
4. چون متن و بطن و مفهوم و منطق نوشتار، همان است كه بود. ديگر لازم نديدم جوابيهاي جديد بنويسم يا حداقل مواردي به جوابية قبلي اضافه نمايم. لذا بدان بسنده كردم و تقديم حضورتان نمودم. باشد نشاط تازه به كالبد حقيقت دميده شود.
5. ضمناً دو نسخه از دو مقاله هفتهنامه آبيدر به پيوست تقديم حضورتان ميگردد.
3/12/77
سهم قوم كرد در هالهاي از ابهام
به نام خدا
اشاره
روزنامة سلام با عرض سلام و احترام
در مورخة 26 مرداد 77 در هفتهنامة « آبيدر » ـ كه در مركز استان كردستان منتشر ميشود ـ در سرمقالة شمارة 36 مطلبي زير عنوان « سهم قوم كرد در هالهاي از ابهام » به قلم سردبير محترم آن، آقاي بهرام ولدبيگي، به چاپ رسيد. و اين حقير نيز به حكم احساس مسئوليت و تبيين و توضيح حقايق، جوابيهاي در تاريخ 17/6/77 ـ كه اينك نسخهاي از آن در دسترس شما قرار ميگيرد ـ نوشتم. ابتدا خوشبينانه و با رعايت عدم تخطی از عرصة ادب يك نسخه از آن را به پيشگاه هفتهنامة مزبور تقديم داشتم، تا بلكه با سعة صدر و ادعاي حقطلبي و عدالتخواهي كه جناب آقاي سردبير در متن و بطن مقالهشان به آن اشاره و بلكه تصريح فرموده بودند، آن را در هفتهنامهشان درج نمايند.
اما متأسفانه بعد از بيرون آمدن چند شماره از آن مطمئن شدم به جاي چاپ كردن، آن را چاپيدهاند. بعد از يأس و نااميدي از اين در، به در ديگري پناه بردم و نسخه ای از آن را برای هفتهنامههاي سيروان و اخبار كردستان فرستادم، و آنها نيز چون در چنين فضايي پا به عرصة وجود نهادهاند جرأت چاپ و انتشار آن را نداشتند.
اينك پا را فراتر از منطقه نهادم، و به فكر روزنامة سلام افتادم، بارقة اميد در دلم جهيد و نسيم سرور بر درونم وزيد، شايد اين مرتبه اين در به رويمان باز شود و يأسمان به اميد مبدل گردد و نالة درون فرزندان اين خطه در هالهاي از ابهام فرورفته به گوش هموطنان عزيزمان برسد.
ضمناً نسخهاي از مقاله مورد بحث به پيوست تقديم حضورتان ميگردد.
14/8/77
« سهم قوم كرد در هالهاي ابهام » در يك بام و دو هوا
در يكي از دكههاي مطبوعاتي چشمم به تيترهاي روزنامه، هفتهنامه و مجلهها خيره شده بود و يكي پس از ديگري را مرور ميكردم. ناگهان تيتري خونآلود، ريشهدار و عميق، چشمم حواس و احساسم را ربود و به خود مجذوب ساخت. ديگر توان مشاهده و مطالعة بقيه را نداشتم. بدون اختيار دست در جيب فرو رفت و با پرداخت قيمت، هفتهنامه ي اراسته به چنان تيتري را برداشتم و راهي منزل گشتم و خدا را شكر گفتم كه « دلسوزان و جگرخونان ملت كرد، خروشيده و جوشيده؛ آستين همت را بالا زدهاند تا شايد قوم كرد را از هالهاي از ابهام بیرون كشند.
آري تيتر آغشته به خون و گلگون كفن، با حروف درشت در بالاي صفحه و در صدر مجلس صفحة اول « هفتهنامة آبيدر » دورة جديد شمارة « سي و ششم » با اين عبارات پرشور و احساس برانگيز،با رنگ قرمز به زيور تحرير آراسته و نوشته شده بود: « سهم قوم كرد در هالهاي از ابهام».
با دلي پر از شور و شوق به مطالعه مقاله نشستم. هر جمله و سطر و پاراگرافي را سپري ميكردم، بغض گلويم را ميفشرد و قلبم به سرعت تپيدن ميگرفت و درونم منقبض ميگشت. چرا؟ آخر به خاطر چه؟! مگر خداي ناخواسته اين دفاع باطل است؟! يا اينكه اين مطلب حقيقت ندارد؟! حاشا و لكن كلمة حق اريد بها الباطل.
گويي آقاي سردبير اين تفسير و تحليل، و اين پخت و دوخت را كه به رشتة تحرير درآوردهاند، نثار مزار مردگان نموده و به ديار جاهلان و بيخبران فرستادهاند كه در اين خطه احدي زنده نيست و دلي بيدار و وجداني هوشيار وجود ندارد، تا اين ترفند و خيمهشببازي را درك كند. و اين داية بهتر از مادر را خوب بشناسد و دريابد اين اشك تمساح به خاطر چه چيزي ريخته ميشود؟!
بلي جناب سردبير با پذيرش اصل « يك بام و دو هوا » در فراز و نشيبهاي آبيدر، اسب عبارت را به اين سو و آن سو به چرخش درآورده و شمشير بران قلم را در صحنة كارزار بر رفق مسئولان و دستاندركاران دولت فعلي فرود آوردهاند و از هيچ گونه تجزيه و تحليلي در اين عرصه دريغ نورزيدهاند و از سهم قوم كرد كه در هالهاي از حيف و ميل و ظلم و ستم فررفته، دفاع نمودهاند.
بسي جاي تعجب است كه نويسندةمقاله در بالاي تيتر مزبور نوشتهاند: « با گذشت يكسال از وعدههاي رئسجمهور » گويي تاريخ اين ظلم و ستم و به هالهاي از ابهام رفتن ملت كُرد زجر كشيده و سهم نديده، فقط و فقط به يك سال دوران رياست جمهوري آقاي خاتمي برميگردد، اين مقوله در اين يك مقطع از زمان انجام پذيرفته است؟!
سپس براي سرپوش گذاشتن بر اهمال و به هالهاي از ابهام رفتن سهم ملت كرد در دوران هشت سالة خودشان و ابراز دلسوزي و حقشناسي دولتمردان پيشين، دو چيز بيمحتوي را به عنوان جبران مافات و هدية التيامبخش همة جراحات در مقدمة مقالهشان علم كردهاند و به رخ اين ملت مظلوم ميكشند و اين دوچيز ناچيز، يكي « تعیین مدير توانمند از ديار كردستان به عنوان استاندار » و ديگري « پيام آقاي رفسنجاني به كنگرة عظيم فرزانگان كُرد در مهرماه 75 » كه اولي را در گامهاي ارزشمند در جهت توسعة منطقه و جبران مشكلات سالهاي پس از پيروزي انقلاب اسلامي به خصوص در استان كردستان » نامگذاري كردهاند، و دومي را به « اوج توجهات دولت جمهوري اسلامي در فضاي سياسي و فرهنگي مناطق كردنشين » نام بردهاند. اين دو چيز را زير ذرهبين شعار به اندازهاي بزرگ كردهاند و باابهت جلوه دادهاند؛ گويي در زمان حكومت آقاي رفسنجاني، و مديريت توانمندانة آقاي رحيمي « خودمختاري يا لااقل خودگرداني » به ملت كرد عطا شده است و كابوس ظلم و ستم و بيمهري به فرشتة رحمت تبديل گشته و در دوارن حكومت آقاي خاتمي اين عظمت و ابهت ملت كُرد، بر اثر يك كودتاي سياه سرنگون گرديده است و سهم قوم كرد براي هميشه در در هالهاي از ابهام فرو رفته است.
آقاي سردبير شعارهاي آقاي خاتمي و توقعات ملت كرد از آن شعارها را مطرح ميكنند، و در مدت اين يكسال سهم ملت كرد را به هالهاي از ابهام ميفرستند. اما ايشان در مدت هشت سال دوران رياست جمهوري سردار سازندگي و مديريت مدير توانمند لب به اعتراض و انتقادي نميگشايند، دم فربسته صمّ بكمّ به كنجي نشستهاند.
نكند در قاموس نويسندة مقاله يك از هشت بزرگتر باشد؟!
در ادامة تحليلاتشان از مديريت كلان نام ميبرند و به اعتراف خودشان اين مطلب ( مديريت كلان ) « آرزوي ديرينة اين مردم اصيل و بافرهنگ بود كه سالهاست پشت چراغ قرمز مديريتها ايستاده و پنجرة واقعيتها بر روي آنها باز نشده »!! و نهايتاً براي به محاكمه كشاندن شعارهاي آقاي خاتمي در اين زمينه ميفرمايند:« چرا هنوز شهروند درجه دوم باقي ماندهاند و در كشوري كه صداي مظلومیت ملتهاي جهان شنيده ميشود، سهم شرعي و قانوني آنها در ادارة امور كشور خود ناديده انگاشته ميشود »؟!
الحق اين سؤال، سؤالي منطقي و شرعي و قانوني است. اما آيا ما نيز حق داريم از آقاي سردبير بپرسيم: آيا چنين سؤالي تنها در مدت اين يكسال قابل طرح است يا ميتوان آنها را به قبل از يكسال هم تعميم داد؟! و آيا اين چراغ قرمزها در مدت اين يكسال روشن شدهاند و اين پنجرهها يكسال است بسته و مقفولند؟! اگر جواب مثبت باشد، اينك عبارت جنابعالي « سالها… در پشت چراغ قرمز » هنوز مركبش خشك نشده است و اين قضيه ترجيح بلا مرجح است.
نتيجتا اگر ما نيز اجازه داشته باشيم ميپرسيم: چرا در مدت هشت سال. يا به عبارت صحيح و رساتر، در مدت هجده سال اين ملت نتوانست از اين چراغ قرمزها رد شود؟! و وجدان بيدار وجود نداشت تا اين پنجرههاي بسته را به رويش باز نمايد؟! تا اين ملت از شهروند درجه دوم به شهروند درجه اول ارتقا يابد؟!
جناب آقاي سردبير اگر در اين داوري، ذرهاي انصاف به خرج ميدارند، و به فكر « يوم تبلي السرائر » ميافتادند به جاي « دولت آقاي خاتمي » و « شعارهاي دوران انتخابات » مسئولان جمهوري اسلامي و شعارهاي دوران انقلاب را مينوشتند و اين پاراگراف را به اين شيوه به رشتة تحرير درميآوردند:
« مردم مسلمان كُرد انتظار داشتند كه:« مسئولان جمهوري اسلامي » با عملي كردن شعارهاي دوران انقلاب با برنامه و با حكمت و مصلحتانديشي بذر اميد و اعتماد در دل بزرگ آنها بكارد، اما گويي عدالت در مديريت هنوز به عرصة ظهور نرسيده و شايد تا رسيدن آن به مناطق كُردنشين سالها به طول بيانجامد و خط قرمز استفاده از نيروهاي اهل سنت و كرد هم چنان پررنگ و حتي دايرة استفاده از افراد بومي اصيل در منطقه و زادگاه آنها روز به روز محدودتر شود ».
آقاي سردبير! خود نيك ميدانيد كه شعارهاي دوران انقلاب، شعارهاي اصيل و خداپسندانه و عدالتزا و پربارتر از شعارهاي دوران انتخابات آقاي خاتمي بودند و به اعتراف و اقرار جنابعالي كه قبلاً به آن اشاره شد هيچ يك از آن شعارها هنوز كه هنوز است جامة عمل به خود نپوشيده است.
ملموسترين و و اضحترين دليل بر اين مدعا نوشتن اين مقاله و گلايههاي تند و و آتشين جنابعالي است كه در اين نوشتار البته در قالب و صورت ديگرمطرح فرمودهاند.
حالا كه چنين است و شكي در آن نيست چرا اين همه كاسه و كوزه را بر سر دولت ناتوان و ضعيف، يا عبارت درستتر تضعيف شدة يك ساله بشكنيم؟! و ديگران را مبرا بدانيم و معصوم بخوانيم؟!
آقاي سردبير به خوبي ميدانند كه آنچه ديروز به عنوان سياست در جامعه عملي شد امروز تحت عنوان تاريخ مورد نقد و بررسي قرار ميگيرد، پس چرا پلهاي تاريخي پشت سر خود را آن روزها كه ميتوانستند به خوبي از آنها بهرهاي سياسي و تاريخي بگيرند توسط مسئولان منطقه خراب كردند.
آقاي سردبير! از بيماري مرموز در طول تاريخ در وجود ملت كُرد نام ميبريد، كه سالهاست درد آن را تحمل كرده است و به قول شاعر بلندآوازة كُرد « ماموستا هيَمن » استشهاد ميكنيد كه:« نالة من براي مردم فاقد سهمي است كه حقي برايش قايل نيستند اما به حقيقت وجود دارد » آيا اين بيماري مرموز و اين فقدان سهم مربوط به اين يكسال است يا به اعتراف جنابعالي سالهاست درد آن را تحمل كردهايم؟! كه در اوج صراحت و شجاعت! اظهار ميداريد « مردم كرد از آقاي رئيسجمهور انتظار داشتند مسئولاني را به منطقه اعزام نمايند كه با ديدگاههاي امام خميني ( ره ) و رهبر معظم انقلاب و رياست محترم جمهور آشنا باشند نه اينكه دولت را در مقابل مسئولات بيشمار مردم قرار دهند ».
آقاي سردبير! مگر در زمان « سعادت »! « در مدت هيجده سال گذشته » مسئولاني در منطقه وجود نداشتند كه به قول جنابعالي به اين ديدگاه آشنا باشند؟! پس چه كاري براي اين مردم انجام دادند تا دولت آن زمان در مقابل سؤالات بيشمار مردم اين سامان قرار نگيرد؟! مگر اين رنج نامة جنابعالي ( اگر منسلخ از زمانش نماييم ) ريشه در انديشة آن زمان ندارد؟!
نتيجة اين فرياد بيجا را بجز الگوسازي و جناحبازي و سنگاندازي به هيچ چيز ديگري نميتوان تأويل و توجيه كرد.
آقاي سردبير در مقالهشان اشاره به مواردي از اين قيبل نمودهاندك
1ـ شعارهاي جناحي و مقطعي براي اين مردم معنا و مفهوم ندارد. 2ـ مردم خواستار توسعه در همة زمينهها هستند. 3ـ بايستي ميدان مشاركت مردم در سرنوشت خود وسعت گستردهاي يابد. 4ـ در سالهاي اخير تحولات عميق سياسي و فرهنگي اتفاق افتاده و بافت كلي منطق كردنشين متحول و آرمانها و افقهاي نويني شكل گرفته، كه ديگر نميتوان شناكردن را برخلاف جريان آب به ملت كرد آموخت.
راستي بسي جاي تعجب است آقاي سردبير هنگامي كه اين موارد را « البته مشروحتر » به رشتة تحرير درآوردهاند يك لحظه به وجدان خويشتن مراجعه ننمودهاند و خداي خود را حاضر و ناظر قرار ندادهاند و بدون وقفه موارد فوق را به گردن ديگران انداخته و خود را مبري از هرگونه قصوري قلمداد نمودهاند.
1ـ آخر اگر ايمان به اين مطلب داشتند و اين باور در درونشان جاي گرفته بود كه« پيش مردم كرد اين شعارهاي جناحي و مقطعي معنا و مفهوم ندارد » كاري اساسي و عملي به دور از اين موارد را براي مردم انجام ميداديد. اما شما را به خدا قسم ميدهم در مدت مسئوليت جنابعالي و آن مدير توانمند، به جز شعارهاي توخالي و جناحي، چه ارمغاني نثار پيكر مجروح و زجرديدة اين ملت كرديد؟!
2ـ در كجاي اين ديار بييار زمينة توسعة سياسي را گسترش داديد! و مردم را در سرنوشت خود شريك نموديد؟!
3ـ و از نيروهاي توانمند و اصيل كرد كه حق احراز پستهاي كليدي را در منطقه داشتند، استفاده نموديد؟!
4ـ و در كجاي اين مناطق در سالهاي احير تحولات عميق سياسي… شكل گرفته، كه برخلاف جريان آن نميتوان شنا كرد؟!
آقاي سردبير! حتماً شعارهاي جناحي و مقطعي براي شما هنوز معنا و مفهوم خود را از دست ندادهاند، كه با شعار تعيين مديريت توانمند و يك پيام همه چيز را خاتمه یافته تلقي مينمائيد و سهم ملت كرد را به آن بسنده ميكنيد؟! مگر شما وقتي كه مشاور استاندار بوديد و در متن و بطن همة امور قرار داشتيد و از ريز و درشت جريانات آگاه بوديد نمی دانستيد فرمانداران و بخشداران، رؤساي ادارات و مسئولين پستهاي حساس و كليدي مناطق كردنشين چه كساني بودند؟! آيا به قول جنابعالي از نيروهاي بومي و اصيل كرد بودند؟!
و اگر خداي ناخواسته احياناً به تعبير جنابعالي، افرادي از نيروهاي بومي و اصيل كرد در پستي نه چندان كليدي و حساس قرار داده ميشدند، ميبایست هفت خوان رستم را طي مينمودند و غسل تعميد ميكردند!!
در نوشتهتان از جلسة دولت آقاي خاتمي گلايه نموده ايد که ارزوي ملت كرد را به يأس تبديل كرده، به جاي طرح مسائل اساسي و مذهبي و ملي مردم و تحقق وعدهةاي رئيسجمهور، روي چند طرح عمراني سالهاي گذشته تصميمگيري كرده و نتيجه گرفتهايد « اين دولت هيچ برنامهاي براي منطقه ندارد ».
برادر عزيز! چرا شمهاي از آن آرزوهاي تبديل به يأس شدة دوران حكومت خودمختار آقاي... را نيز بازگو نميكنيد؟! و آن طرحها و مسائل اساسي و مذهبي و ملي مردم كرد و تحقق وعده هاي كلان آن جناب را در اين زمينهها مطرح نميفرمائيد؟!
مگر رنجنامه آقاي كريميان نماينده محترم سردشت و پيرانشهر در مجلس شوراي اسلامي در رابطه با انواع ظلم و ستم .. به ويژه در مورد روحانيون اهل تسنن، در زمان حكومت ايشان نبود؟! كه اخيرا خودتان در هفتهنامة آبيدر و در دهمين شمارة مورد بحث نيز تأيدية روحانيون را چاپ نمودهايد. آيا در زمان شما و ايشان در اين راستا براي رفع اين معضلات چه كارهايي انجام داديد؟ و چه اقداماتي نموديد؟!
در ادامه اشاره فرمودهايد: « امروز منطقه نيازمند سرمايهگذاريهاي ملت در همة زمينهها است » نميدانم چرا تنها امروز اين نيازها احساس می شوند و دیروز و پریروز چنین احساسی نداشتند و اگر هم احياناً داشتند، نه در همة زمينهها بلكه تنها در زمينة پارك بازي، مجسمهسازي كه در اين شماره مذكور به عنوان يكي از افتخارات آقاي استاندار عكس رنگي از مجسمة آزادي را در صفحة اول با زيرنويس افتخارآميز، به چاپ رسانيدهاند. الحق آزادي، به جز مجسمهاش در اين منطقه وجود نداشت.
در مورد آرزوهاي به يأس تبديل شدة ملت كرد و مطرح ننمودن مسائل مذهبي و ملي و تحقق نيافتن وعدههاي مسئولين در گذشته احتياج به استدلال نيست. اقرار خود نويسنده در اين زمينه برهان قاطع و بيان ساطع است.
« تجربههاي شكستخورده و تکرار اشتباهات مکرردراداره امور منطقه بی ثمر است» دیگر این جای هیچ تردیدی نیست که این تجربه های شکست خوره از زمان دوم خرداد76 به اين طرف نيست، كه تنها دولت آقاي خاتمي مسئول و جوابگوي آن باشد. ( هرچند از اين به بعد در قبال مسائل مطروح مسئوليت خطير دارند ).
در انتهاي پاراگراف فوقالذكر به مادة 15 قانون اساسي در رابطه با تدريس زبان كردي در مدارس در كنار زبان ملي ( فارسي ) اشاره نمودهاند و با لحن تهديدآميزي مينويسند: « مسئولان منطقه هم متوجه اين واقعيت نيستند كه اگر قرار باشد مردم كرد همة مشكلات را بپذيرند، سخن نگفتن به زبان مادري را هرگز نميتوانند تحمل كنند ».
الحق آقاي سردبير كشف جديدي كردهاند! و لازم است اين مورد به نام ايشان ثبت گردد. چون حال اين مادة قانون مجهول مانده و احدي آن را درك نكرده است و حتي آقاي رحيمي نيز از آن مطلع نبودهاند!!
تفسير ديگر اين مطلب ميتواند چنين باشد: گويي اين مادة قانون در مدينة فاضلة ايشان كه هوحقه اجرا شده و بعد از دوم خرداد 76 طبق دستوالعملي از طرف دولت آقاي خاتمي الغا گرديده است و در هالهاي از ابهام فرو رفته است! اگر چنين تفسيري باطل است ـ با وجود مادة قانون مذبور در حكومت توانمندها ـ چرا به اين مضمون كه در نوشتارتان ذكر كردهايد، يا به درجات ملايمتر از اين لحن در گذشته لب به سخن نگشوديد و دست به قلم نبرديد و در اين زمينه هيچ گونه اعتراضي نكرديد؟!
در جاي ديگر از مقالهشان مينويسند: « مردم مسلمان كرد از آقاي رئيسجمهور انتظار دارند.. دستور فرمايند كارشناسانه.. به مسائل و مشكات اين گوشه از ايران بزرگ پرداخته شود.. در مناطق كردنشين كه مردم با نام كارخانههاي بزرگ بيگانهاند و اسم دلارهاي 7 توماني و 20 توماني را براي راهاندازي فعاليتهاي اقتصادي و صنعتي بعد از يازده سال شنيدهاند و اين سؤال را در حافظة تاريخي خود دارند كه اين كدام نوع از عدالت اجتماعي است كه بعضي از شهرها از كارخانجات اشباع شدهاند، اما مناطق كرد نشين هنوز در محروميت به سر ميبرند ».
راستي اگر در اين موارد منصفانه قضاوت شود نبايد مردم مسلمان كرد اينگونه انتظارات را از از انقلاب و از همة رئيسجمهورها و دولتهاي قبلي و فعلي داشته باشند، نه تنها از آقاي خاتمي! مگر اينكه يك بام و دو هواي جناحي را پذيرفته باشيم.
راستي اين سؤال در حافظة تاريخي ملت كرد ثبت و ضبط نشده كه: چرا تنها كارخانه سيماني كه به نام مركز استان ثبت گرديده بود، آقاي استاندار وقت، به بهانة واهي « ناامني منطقه » آن را به « بيجار » منتقل نمودند؟! و مركز استان با آن همه تراكم جمعيت و احتياج مبرم به مراكز اشتغالزا، سرنوشت نيروهاي بيشمار بيكاران را در هالهاي از ابهام قرار دادند؟! و حالا اشك چشمان پر از مهر آقاي سردبير چون باران بهاري بر آبيدر بيكاران باريدن گرفته و طوفان فرياد « وا مردما » را به راه انداختهاند؟!
در پاراگراف پاياني آمده است:« مردم كرد اينگونه است كه نميتوانند شعارهاي امروز را واقعيت بنامند. آن ها دنبال حقيقتي هستند كه لباس واقعيت بپوشد. اينگونه اقدامات كمرنگ نميتوانند بهترين پاسخ به مردم كرد باشد ».
الحق ملت كرد نه شعارهاي ديروز و نه شعارهاي امروز را واقعيت مينامند و نه تعیین آقاي رحيمي به عنوان استاندار در دورة زياست جمهوري آقاي هاشمي را گامهاي ارزشمند در جهت توسعة منطقه و جبران مشكلات سالهاي پس از پيروزي انقلاب اسلامي ميدانند. و نه اينگونه اقدامات كمرنگ مانند پيام آقاي رفسنجاني به كنگرة فرزانگان كرد ميتواند بهترين پاسخ به مردم كرد باشد.
و نيز نوشتهاند:« اگر قرار است به مشكلات چندين سالة كردستان پيان داده شود و زخمهاي كهنة سالهاي ابري را به فراموشي بسپاريم، مسؤولان محترم مملكت بيايند و به كردهاي اصيل اعتماد كنند و به اندازة كف دست كاغذ به آنها بدهند تا مثنوي ايثار و مردانگي و وحدت بسرايند ».
در اينجا آقاي سردبير كملطفي فرمودهاند كه از زخمهاي كهنه و سالهاي ابري نام بردهاند چون قرار بر اين بود « با قدوم مدير توانمند به ديار كردستان مشكلات سالهاي پس از پيروزي انقلاب جبران و مرمت گردد و ديگر خبري از زخمهاي كهنه و سالهاي ابري در كار نباشد؟!
به هرحال اينجانب به عرض آقاي سردبير ميرسانم كه: اگر قرار است زبان ملت كرد باشيم و صداي رساي خود را به گوش مسئولان برسانيم و از مظلوميت و پايمال شدن حقوق حقة ملت كرد و اهل سنت دفاع كنيم ـ تا به مشكلات چندين ساله پايان داده شود و زخمهاي كهنه را التيام بخشيم و سالهاي ابري را به فراموشي بسپاريم ـ بايد در پيشگاه خداوند خود با قلب آكنده از صداقت و درون پر از اخلاص و نيت پاك بايستم و تجديد بيعت كنيم و دامن از آلودگيهاي مداحي و ثناخواني، جناحبازي و جوسازي و سنگاندازي بشوئيم و خدا را گواه بگيريم،به جز حق و حقيقت چيزي ننويسيم و نگوييم و براي احقاق حقوق ملتمان با جان و دل بكوشيم و در اين راستا شراب رضاي معبود بنوشيم. ان الله لا يغير ما يقوم حتي يغيروا ما بأنفسهم.
در خاتمه به دو مطلب مهم اشاره ميكنيم كه در اين نوشتار جاي خالي دارند.
اول اينكه: مقاله سردبير محترم آبيدر، به خاطر ريزهكاريهايي كه در آن انجام گرفته و انگشت گذاشتن بر روي ستمها و ظلمهاي كه در طول تاريخ بر ملت كرد رفته است ـ اگر از دو عيب اساسي مبري بود، ميبايست جملاتش با آب طلا آراسته شود ومانند تابلوي زرين وزين و ارزشمند بر سر دروازهها و در وسط ميدانهاي شهر و در كوي و برزني آويزان گردد و شهرها را به آن بيارايند.
عيب اول: پذيرش اصل يك بام و دو هوا، و در اين راستا گام برداشتن و قضاوت كردن.
دوم اينكه شكستن همة كاسه و كوزههاي ساليان متمادي بر سر طرف مقابل و تجليل از گروه مورد علاقة خويش، اگر چنين نيست نميدانم دم خروس را باور كنم يا قسم حضرت عباس را.
مطلب دوم و اخير: راقم اين سطور خدا را شاهد و حاضر و ناظر ميداند كه: انگيزة ترقيم اين نوشتار به دور از تعصب خاص براي اشخاص بوده و تنها و تنها به خاطر احقاق حق و دفاع از حقيقت انجام گرفته است و هيچ گونه غرض و مرضي در اين زمينه نداشته و ندارد.
و ما اريد الا الصلاح ما استطعت .
۱۳۷۷/۶/۱۷
لینک ثابت