له‌ یادی کۆچی دوای مامۆستا ئه‌حمه‌د کاکه‌ مه‌حمود دا

ئیبراھیم مه‌ردۆخی - 2009/02/08
ئه‌ی مامۆستای ھێژا و تێکۆشه‌ر و چالاک، ئه‌ی زانای خواناس و دڵپاک، که‌ ھه‌واڵی کۆچی دوایت گه‌یشته‌ لام، ته‌م و خه‌م و په‌ژاره‌یه‌کی چڕوپڕ، دڵ و ده‌رونمی داگیر کرد، که‌وتمه‌ ده‌ریای بیرێکی قوڵ، ئه‌ڵقه‌ ئه‌ڵقه‌ فلیمی ژیانت، به‌ پێش چاومدا تێپه‌ڕی، وه‌کو به‌ڕه‌زا و سوره‌ ھه‌ڵاڵه‌ و شه‌وبۆ، له‌ شاخی سورێنداروای، وه‌کو تاڤگه‌ی زه‌ڵم و چۆمی ئه‌حمه‌د ئاوا و، جۆگه‌ی ده‌لێن، پێ به‌ پێ له‌ «ئیڵانپێ»وه‌ رژایته‌ ده‌شتی به‌ھه‌شتی شاره‌زور.
له‌ حوجره‌کانی خورماڵ و شاری ھه‌ڵه‌بجه‌ی شه‌ھیددا و، کوێ و کوێی دیکه‌، له‌ خزمه‌ت مامۆستایانی، زانا و خواناس و به‌ڕێزدا چۆکت دادا، ماندونه‌ناسانه‌ ده‌ستت دایه‌ فێربوونی زانیاری و ئه‌خلاق و ئاکاری په‌سه‌ند.
رۆژ له‌ دوای رۆژ گه‌شه‌ت کرد و مێشک و بیرت کرایه‌وه‌، وه‌کوو به‌ژن و باڵای به‌رزت، له‌ زۆرینه‌ی بواره‌کاندا، له‌ ئاستێکی به‌رزدا بوی.
له‌ شه‌سته‌کاندا بوو له‌ سلێمانیدا بوم، ناوی ناوازه‌ییتم بیست، پاش ماوه‌یه‌ک چاوم به‌ به‌ژن و باڵا و ئاکاره‌ جوانه‌کانتا ھه‌ڵھات. تامه‌زرۆ بوم له‌ نزیکه‌وه‌ وه‌کوو دۆستێکی خۆشه‌ویست یه‌کتری بناسین. خودانه‌که‌وت به‌ دڵمه‌وه‌ و ئه‌و ھه‌ڵه‌شی بۆ ره‌خساندم.
به‌ جم و جوڵ و بزوتنه‌وه‌ و گفت و لفت و په‌یڤینتدا، ئاسۆیه‌کی بڵه‌ند له‌ نێو چاوانته‌وه‌ به‌دی ده‌کرا، داھاتوش ئه‌مه‌ی چه‌سپاند و سوپاس بۆ خودا بوی به‌ که‌سایه‌تیه‌کی به‌رز و بڵند و تێکۆشه‌ر و ماندونه‌ناس.
پاش بڕینی پله‌ی به‌رزی بیرو ھه‌زر و، وه‌رگرتنی بڕوانامه‌ی زانست له‌ زانستگاکاندا، وه‌کو زانا و بانگ خوازێکی دڵسۆز و کارامه‌ و لێ زان، له‌ ھه‌موو چه‌مک و بواره‌کانی ژیاندا ده‌ستت دایه‌ بانگه‌واز و، ماندونه‌ناسانه‌ چاکی چالاکیت بۆ به‌لادا کرد، به‌ ووتار و په‌یڤین و نووسین و کردار، گه‌ل و ھۆزه‌که‌ت راچڵه‌کاند. تێتگه‌یاندن که‌ ئیسلام ئایینی پیرۆزی خودایه‌، ھه‌ر گه‌ل و ھۆز و مرۆڤێک ئه‌و رچه‌ و رێبازه‌ بگرێت، سه‌ربه‌رزی ھه‌ردوو دنیایه‌، سه‌ر بۆ ھیچ زلھێز و مل ھوڕێک نه‌وی ناکا، به‌ ھیچ سته‌مکار و زۆردارێک گوێ نادا، بێجگه‌ له‌ خودا ھیچ که‌سێکی تر ناپه‌رسێ، له‌ ھه‌ڕه‌شه‌ و گوڕه‌شه‌ی ھیچ که‌س ناترسێ.
ئه‌ی مامۆستای ئاگا و رۆشنبیر و زانا! له‌ راستیدا به‌ باشی خه‌ڵکت تێگه‌یاند، بۆت باس کردن، دین و ژین دوو ئه‌ڵقه‌ن له‌ یه‌ک ھه‌ڵپێکراون، به‌ بێ یه‌کتر ناته‌واون، نابێ دیندار ته‌نیا له‌ جه‌غزی مزگه‌وتدا بخولێته‌وه‌ و، گوێ نه‌دا به‌ ده‌وروپشتی و بێ ئاگا بێ له‌ ده‌ره‌وه‌، ده‌بێ وه‌ک شه‌م بتوێته‌وه‌ بۆ گه‌ل و بۆ نیشتمانی، پاسه‌وان بێ بۆ بیروبڕوا و ئیمانی، له‌سه‌ر مافی زه‌وت کراوی گه‌ل و ھۆزی پێداگر بێ، له‌ پێناو ئه‌م چالاکی و تێکۆشانه‌دا خۆڕاگر بێ، ئه‌مانه‌ و چه‌ندین راسته‌قینه‌ی ترت به‌ خه‌ڵک گه‌یاند، به‌ ھه‌وێنی خوداپه‌ره‌ستی بیروبڕوایانت مه‌یاند.
له‌م بواره‌دا ھه‌ر ته‌نیا قسه‌ و بانگه‌شه‌ و راگه‌یاندنی رووت نه‌بوو، به‌ڵکوو به‌ کرده‌وه‌ و ھه‌ڵویست، به‌ دژایه‌تی له‌گه‌ڵ نه‌یاران و داگیرکه‌رانی نیشتمانه‌که‌تدھه‌مووی ئه‌مانه‌ت چه‌سپاند و مۆرت کرد، له‌ ئه‌نجامدا بوی به‌ یه‌کێک له‌ یه‌که‌مین دانه‌ری به‌ردی بناغه‌ی، رابوون و بزوتنه‌وه‌ و بێداری ئیسلامیش، له‌ پێناو ئه‌م ھه‌ق و مافه‌ره‌وایه‌شدا، له‌ زێدی خۆت ئاواره‌ کرای، چه‌ندین کۆچه‌ڵکۆچ و، شاره‌ و شار و گونداوگوند و شاخه‌وشاخ به‌رداوبه‌ردیشت کرد.
مامۆستا گیان! ئه‌وه‌ی توانیت و پێت کرا و، به‌ چاک و پاک و راسته‌قینه‌ت ده‌زانی ھه‌وڵت بۆدا، من نامه‌وێ وه‌ک سوفیلکه‌یه‌کی ساویلکه‌، به‌ره‌و لوتکه‌ی چاکی و پاکی مه‌عسومییه‌ت سه‌رت بخه‌م، ھه‌ڵه‌ و لاوازیه‌کانت بۆ پاساو بده‌م. چوونکه‌ بێجگه‌ له‌ خودا ھه‌موو که‌س لاوازه‌ و ھه‌ڵه‌ ده‌کا. به‌ڵکوو له‌ کۆتاییا ده‌ڵێم: ئه‌ی په‌روه‌ردگار! له‌ پێناو ئه‌م ھه‌وڵ و چالاکی و تێکۆشانه‌یدا پاداشی باشی بده‌ره‌وه‌، گه‌ر ھه‌ڵه‌ و لاوازیشی ھه‌یه‌ قه‌ڵه‌می لێ‌بوردنی خۆت، بێنه‌ به‌سه‌ر ھه‌ڵه‌ و لاوازیه‌کانیدا، وه‌رگێڕانی ئه‌و قورئانه‌ پیرۆزه‌ی خۆت که‌ چاکترین چالاکی رۆژانی کۆتایی ژیانی بوو، بیکه‌ به‌ تکاکار بۆ به‌رزبوونه‌وه‌ی پله‌ی. له‌گه‌ڵ پێغه‌مبه‌ران و راستگۆیان و  شه‌ھیدان و چاکانیشدا له‌باره‌گا ی خۆتا کۆیان بکه‌ره‌وه‌، به‌ھ به‌ھ چه‌ند ھاوه‌ڵ و ره‌فێقێکی چاکن.

ebrahim27m@gmail.com

 نويسنده: منصوره مدرس

 ياد نیکی که امروزه از Pulitzer به جای مانده بخاطر عجين شدن نامش با معتبرترین جایزه روزنامه‌نگاری آمریکاست. اما هنوز بسیاری از مورخان صلاحیت این جایزه را بخاطر گزارشهای جنجال بر انگیز و بدون مسُولیت او زیر سوال می‌برند. نام او بسیاری از اوقات یادآور کتاب‌های William Randolph Hearst است، کالیفرنیایی‌ای که کنترل روزنامه Journal را در سال 1895 در دست گرفت...

يك ميز گرد درباره روزنامه‌نگاري زرد

دكتر‌هادي خانيكي و دكتر آشنا از ديدگاه آكادميك موضوع را بررسي كردند و جناب كاشيگر به لحاظ تجربه و شناخت و به ويژه با تسلط بر ادبيات و ژورناليسم فرانسه،در كنار آن دو بحث را ادامه داد.

 دكترآشنا:
مشكل خيلي كوچكي وجود دارد،آن هم اين‌كه ما از اسم شروع مي‌كنيم و به تعريف مي‌رسيم. آن‌چه راكه به عنوان yellow press مطرح شده به دوشكل كتا ب يا گفتار به دست ما رسيده و ماحالا قصد تطبيق و بررسي آن را در محيط خودمان داريم.

 از اين رو معتقدم ابتدا تعريف خود را از اين مفهوم پيدا كنيم وبعدمي توانيم آن را به هر هرنامي كه مايل هستيم بنامبم: زرد،آبي، سبز ويا هر رنگ ديگري.

 من مي‌گويم اگر مطبوعه‌اي «تيراژ» را به اولويت اول خود تبديل كند...

تیشکێک  له قورئانی پیرۆز

(وه رگیرانی قورئانی پیروز به زمانی کوردی - ئیبراهیم مردوخی )

جزمی30  سوره‌ی نه‌به ء

به‌ ناوی یه‌زدانی ده‌هه‌نده‌ی دلۆڤان

1‌.‌ ئه‌وه‌ دره‌باره‌‌ی چی له‌ یه‌کدی ده‌پرسن؟!
2.‌ سه‌باره‌ت به‌و ده‌نگ و باسه‌ زۆر گرنگه‌؟!

دریژه ی بابه ت له لاپه ره ی تیشکیک له قورئانی پیروز ...

بابه تی  "ئاوا بونی ئه ستیره پرشنگداری ئاسمانی کورده واری" لیره بخوینه ره وه:

http://www.ruwange.org/html/modules.php?op=modload&name=News&file=article&sid=377&mode=thread&order=0&thold=0 

ئاوا بوونی ئه ستێره ی پرشنگداری ئاسمانی کورده واری 

 http://www.sirwanweekly.com/Default.aspx?TabId=58&nid=3308

هه‌ر له‌ یه‌که‌م چرکه‌ی بڵاوبونه‌وه‌ی هه‌واڵی کۆچی دوایی زانای به‌ناوبانگ و مامۆستای هێژا (( مامۆستا مه‌لا عبدالکریمی مدرس)) دا دڵه‌کان راچڵه‌کان و پێنوسه‌کان بزوتن و سه‌رجه‌می میدیاکان ژڵه‌ژان و ، تێکڕای گۆڤار و رۆژنامه‌ و حه‌فته‌نامه‌کان که‌وتنه‌ خۆیان و، جه‌ماوه‌ر له‌ مزگه‌وته‌کاندا پوره‌یان دا و چین و توێژ و که‌سایه‌تییه‌ جۆراوجۆره‌کان ووروژان.
هه‌ر که‌س به‌ جۆرێک و، هه‌ر گروپ و لایه‌نێک، به‌ شیوه‌ و شێوازێک داخ و که‌سه‌ر و خه‌م و په‌ژاره‌ی خۆیان ده‌ربڕی و ئه‌و خورپه‌ و کۆسته‌یان به‌ خورپه‌ و کۆستی راسته‌ و خۆی خۆیان ده‌زانی. ته‌م و خه‌م ئاسمانی کورده‌واری گرته‌ باوه‌ش و په‌ژاره‌ باڵی کێشا به‌سه‌ر هه‌موو ماڵه‌ کوردێکدا.
به‌راستی زۆر جێگای خۆیه‌تی ئه‌م گه‌له‌ ئاوه‌ها و، چڕ و پڕتریش بڕۆن به‌ده‌م ئه‌م خورپه‌ و روداوه‌ دڵته‌زێنه‌وه‌ و، له‌ پرسه‌ و ماته‌می ئه‌و گه‌وره‌ پیاوه‌دا ده‌سته‌ ئه‌ژنۆ دانیشن و، رێزی لێ بگرن و، یادی پیرۆزی بکه‌ن و، سڵاو و درودی خوای گه‌وره‌، ئاراسته‌ی گیانه‌ پاک و به‌رزه‌که‌ی بکه‌ن و، نزا و پاڕانه‌وه‌یان له‌ خوای گه‌وره‌ ئه‌وه‌ بێ که‌: له‌ به‌هه‌شتی به‌ریندا له‌ ریزی پێغه‌مبه‌ران و شه‌هیدان و، چاکاندا رێزی لێ بگرێ)).
چونکا ئه‌م مامۆستا به‌ڕێز و به‌سۆزه‌، وه‌ک په‌پوله‌یه‌ک ئه‌وینداری گه‌له‌که‌ی بوو و وه‌ک مۆمێک خۆی نوانده‌وه‌ بۆ گه‌شه‌ کردن و پێشکه‌وتنی نیشتمانه‌که‌ی. ماندونه‌ناسانه‌ قۆڵی ئازایه‌تی لێ هه‌ڵکرد و، هه‌ر له‌سه‌ره‌تای گه‌نجی و لاوییه‌وه‌، تاکو تنۆکێک وزه‌ و توانای تیا ما، به‌ درێژایی نزیکه‌ی یه‌ک سه‌ده‌، به‌ ده‌رس وتنه‌وه‌ و فێرکاری و تێگه‌یاندن و پێگه‌یاندن و نوسین و ووتاردان، خزمه‌تێکی هه‌مه‌لایه‌نه‌ و به‌رفراوانی به‌ دین و ژین و ئه‌ده‌ب و فه‌رهه‌نگ و کلتور و که‌له‌پوری نه‌ته‌وه‌که‌ی کرد و، کات و سات و چرکه‌یه‌ک نه‌سره‌وت. له‌ هه‌مو بواره‌کاندا به‌ نوسین و راڤه‌ و شرۆڤه‌ کردن و، توێژینه‌وه‌ی به‌رهه‌می نوسه‌ران و که‌ڵه‌ شاعیرانی هۆزه‌که‌ی، کتێبخانه‌ی وڵاته‌که‌ی ره‌نگین و ده‌وڵه‌مه‌ند کرد. ئه‌و تیکست و ده‌سنوسانه‌ی که‌ له‌ تاقی مزگه‌وت و حوجره‌ و ماڵه‌ کورده‌کاندا له‌ ژێر ته‌پ و تۆزدا نوقم بوبوون، له‌ فه‌وتان و تیاچون رزگاری کردن و وه‌کو مه‌شخه‌ڵێک پێشکه‌ش به‌ گه‌له‌که‌ی کرد.
به‌ کوردی و کورتی، مامۆستای به‌ سۆز و دڵسۆزی کورد، له‌ زانکۆ پیرۆز ومه‌دره‌سه‌ به‌رفراوانه‌که‌ی ((بیاره‌))وه‌، تا ((مزگه‌وتی حاجی حانی سلێمانی)) و، له‌وێشه‌وه‌ تا ((ته‌کیه‌ی تاڵه‌بانی که‌رکوک)) و، دوا قۆناغ و ئاخرین مه‌نزڵی له‌ باره‌گا به‌فه‌ڕه‌که‌ی ((گه‌یلانی)) له‌  به‌غدا، چرکه‌ چرکه‌ی ژیانی پیت و فه‌ڕ و به‌ره‌که‌ت بوو بۆ گه‌ل و نیشتمانه‌که‌ی و به‌ زمانی هه‌موو که‌سێ دواوه‌ و، به‌ دڵی هیچ که‌سێکه‌وه‌ نه‌که‌وتوه‌. هه‌مو چین وتوێژێکی له‌ زه‌ریای زانیاری خۆی به‌شدار کردوه‌ و له‌ هه‌مو لایه‌نێکه‌وه‌ سفره‌ و خوانی پڕ پیت و به‌ره‌که‌تی راخستوه‌ و، به‌ تێر و ته‌سه‌لی هه‌ق و مافی هه‌مو گوروپ و لایه‌نێکی دابین کردوه‌:
به‌ نوسینی نامیلکه‌ی  ((  ئیمان و ئیسلام  )) بیر و بڕوای پاکی ئایینی پیرۆزی ئیسلامی له‌ دڵ و ده‌رونی منداڵانی کورده‌واریدا چه‌سپاندوه‌.
به‌ وه‌رگێڕانی ده‌وڵت نامه‌که‌ی مامۆستا خدری رواری بۆ سه‌ر زاراوه‌ی سۆرانی له‌ ژێر ناونیشانی ((  ئیقباڵ نامه‌  ))دا تامه‌زرۆانی شانس و ئیقباڵ و خۆشبه‌ختی خسته‌وه‌ته‌ سه‌ر راسته‌ شه‌قامی به‌خته‌وه‌ری.
به‌ داڕشتنی ((  ئاوی حه‌یات  )) تینویه‌تی ئه‌ویندارانی مێژوی ژیانی پێغه‌مبه‌ری مه‌زن و پێغه‌مبه‌رانی دیکه‌ و خه‌لیفه‌ راشیده‌کانی، شکاندوه‌.
به‌ هۆنینه‌وه‌ی ((   به‌هار و گوڵزار ))ه‌که‌ی، ئاکاری چاک و ره‌وشتی پاک و ئامۆژگاری به‌که‌ڵک و، قسه‌ی به‌توێکڵ و، وته‌ی به‌له‌زه‌تی وه‌کو گوڵاڵه‌ سوره‌ی به‌هاری کورده‌واری، پێشکه‌ش به‌ کۆمه‌ڵگاکه‌ی کردوه‌.
به‌ هۆنینه‌وه‌ی ((  دوو رشته‌  ))ش هۆگرانی فێربوونی زمانی عه‌ره‌بی خستووه‌ته‌ گڕوگاڵ و زمانی به‌ زاراوه‌ی عه‌ره‌بی پژاندوون.
به‌نوسینی ((  وتاری ئاینی بۆ رۆژانی هه‌ینی  )) دوانگه‌ی مزگه‌وته‌کانی به‌ وتاری شیرین و بابه‌تی به‌ پیز، رازاندوه‌ته‌وه‌ و وتاربێژانی هان داوه‌ تا به‌ زمانی شیرین و پاراوی کوردی، گه‌ل و هۆزه‌که‌یان، فێری به‌رنامه‌ی دین و ژین بکه‌ن.
به‌ نوسینی چوار به‌رگ ((  شه‌ریعه‌تی ئیسلام  )) گه‌لی کوردی شاره‌زای داب و نه‌ریت و یاسای پیرۆزی ئیسلام کردوه‌.
به‌ هه‌ڵکردنی ((  چل چرای ئیسلام  )) و مانا کردن و لێکدانه‌وه‌ی چل فه‌رموده‌ی پێغه‌مبه‌ری ئیسلام، رێگای بۆ موسوڵمانانی کورد رون کرده‌وه‌ته‌وه‌ و له‌ شه‌وه‌زه‌نگی ئه‌نگوسته‌چاو رزگاری کردوون.
به‌ کۆکردنه‌وه‌ و راڤه‌ و شه‌ن و که‌و کردنی خه‌رمانی به‌ پیتی دیوانی که‌ڵه‌ شاعیرانی گه‌له‌که‌ی، وه‌کو مامۆستا مه‌وله‌وی، نالی، مه‌حوی و فه‌قێ قادری هه‌مه‌وه‌ندی، که‌لێنیکی گه‌وره‌ی له‌ مێژوی شیعر و ئه‌ده‌بی کوردیدا پڕ کردوه‌ته‌وه‌ و گیانێکی تازه‌ی به‌ په‌یکه‌ری که‌له‌پوری گه‌له‌که‌مان به‌خشیوه‌. رۆحی گه‌وره‌ی ئه‌و شاعیر و ئه‌دیبه‌ ناسک خه‌یاڵانه‌ی شاد کردوه‌ و دڵ و ده‌رونی هه‌مو شاعیر و ئه‌ده‌ب دۆست و هونه‌رپه‌روه‌رێکی گه‌شاندوه‌ته‌وه‌.
به‌ دانانی کتێبی ((  بنه‌ماڵه‌ی زانیاران  )) زانا و که‌سایه‌تیه‌ نه‌ناسراو و وون بوه‌کانی وڵاته‌که‌مانی له‌ کون و قوژبن و تاریکایی له‌ بیرچونه‌وه‌ و نه‌ناسراوی ده‌رهێنا و ، ناو و نیشان و پله‌ی زانیاری و، جێگای له‌دایک بون و خوێندن و جۆری ژیانیان و، به‌ کوردی و کورتی ناسنامه‌یه‌کی تێر و ته‌سه‌لی هه‌مویانی دایه‌ ده‌س گه‌له‌که‌ی.
به‌ نوسینی ((  علمائنا  )) به‌ زمانی عه‌ره‌بی، زانایان و که‌سایه‌تیه‌کانی گه‌لی کوردی به‌ عه‌ره‌به‌کان ناساند و به‌ باشی بۆی رون کردنه‌وه‌ که‌ گه‌لی کورد گه‌لێکی زانا و دانا په‌روه‌ره‌ و له‌ هه‌مو بواره‌کاندا مێژویه‌کی پرشنگدار و مێژینه‌یه‌کی زێڕنی هه‌یه‌.
به‌ رافه‌کردن ولێکدانه‌وه‌ی قورئانی پیرۆز و پێشکه‌ش کردنی (( ته‌فسیری نامی )) له‌ حه‌وت به‌رگدا، به‌ زمانی کوردی، گه‌لی کوردی شاره‌زای ده‌ریای بێ په‌یی قورئانی پیرۆز کردووه‌ و، توێشویه‌کی به‌پیتی به‌ گه‌له‌که‌ی به‌خشیوه‌.
له‌ گۆڕه‌پانی هزر و بیر و فیکریشدا، به‌ لێکۆڵینه‌وه‌ و ته‌ته‌ڵه‌کردن و شیتاڵ کردنه‌وه‌ی سێ کتێبه‌ که‌لامیه‌که‌ی مامۆستای زانا و پایه‌به‌رزی کورد، مامۆستا مه‌وله‌وی، ((  فه‌زیله‌  )) و (( ئه‌قیده‌ی مه‌رزییه‌ )) و (( فه‌وائیح )) به‌ زمانی عه‌ره‌بی و کوردی و فارسی، گرێ کوێره‌ی ئه‌م زانیاریه‌ پڕ له‌ گرێ و لچکه‌ که‌لامی و فه‌لسه‌فییه‌ی کردوه‌ته‌وه‌ و تیشکی خستوه‌ته‌ سه‌ر هه‌مو کون و قوژبن و لایه‌نه‌ تاریک و نادیاریه‌کانی و وه‌ک پارویه‌که‌ی گه‌رم و نه‌رم له‌ به‌رده‌م قوتابیانی ئه‌م قوتابخانه‌دا دایناوه‌.
به‌مانه‌ و چه‌ندین کتێبی تری چاپ کراو و ده‌سنوسی چاپ نه‌کراو، خزمه‌تێکی به‌رفراوانی به‌ گه‌ل و نیشتمانه‌که‌ی کردوه‌.
له‌ راستیدا ئه‌توانین بڵێین مامۆستای خۆشه‌ویست، له‌ بواری خزمه‌ت گوزاری به‌زمان و فه‌رهه‌نگ و که‌له‌پوری گه‌له‌که‌ی و له‌ گشت گیری و هه‌مه‌لایه‌نه‌بونی خزمه‌تگوزاریه‌که‌یدا، ناوازه‌ و تاقه‌ شۆڕه‌سواری ئه‌م مه‌یدانه‌ بووه‌. هه‌رچی سه‌باره‌ت به‌و گه‌وره‌ پیاوه‌ بوترێ و هه‌رچه‌نده‌ ده‌رباره‌ی بنوسرێ، هێشتا هه‌ر که‌مه‌ و نه‌توانراوه‌ هه‌ق و مافی خۆی به‌ تێر و ته‌سه‌لی بدرێتێ.
هه‌روه‌ک له‌ پێشه‌وه‌ش ئاماژه‌یه‌کمان دایه‌، هه‌ر ئه‌وه‌ به‌سه‌ بۆ ده‌رخستنی ئاستی گه‌وره‌یی و که‌سایه‌تی مامۆستا، که‌ له‌ کۆڕی پرسه‌ و سه‌ره‌خۆشیه‌که‌یدا هه‌مو چین و به‌ره‌ و که‌سایه‌تێیه‌کان ئه‌و پرسه‌ و سه‌ره‌خۆشییه‌یان به‌ هی خۆیان ده‌زانی و هه‌مو پرسه‌ و سه‌ره‌خۆشی له‌ خۆی ده‌کرد.
بۆ نمونه‌ له‌ رۆژی دوهه‌می پرسه‌که‌یدا له‌ سلێمانی و له‌ مزگه‌وتی عبدالله‌ لوتفی به‌شداری ئه‌و کۆڕه‌م کرد. هه‌ر له‌ ده‌رکی حه‌وشه‌وه‌ تا هۆڵی پرسه‌که‌ و له‌ هۆڵه‌که‌شدا، نوێنه‌رانی چینی مامۆستایانی ئایین و فه‌رمانبه‌ران و لێپرسراوان و که‌سایه‌تیه‌ سیاسی و کۆمه‌ڵایه‌تیه‌کان و نوێنه‌ری بازرگانان و کرێکاران و جوتیاران و ئه‌ندامانی زۆربه‌ی حیزب و رێکخراوه‌کان و، رۆشنبیران و ئه‌ده‌ب دۆستان و نوسه‌ران و شاعیران، به‌دی ده‌کران و به‌ریز بۆ رێزگرتن له‌ مامۆستا به‌سه‌رپێوه‌ وه‌ستابون. جه‌ماوه‌ریش وه‌کو شه‌پۆلی ده‌ریا ده‌هاتن و دانیشتوانیش له‌به‌ر بێ جێگایی و قه‌ره‌باڵخی، به‌ نابه‌دڵییه‌وه‌ جێگاکه‌ی خۆیان بۆ تازه‌هاتوان به‌جێ ده‌هێشت.
ئه‌م شه‌پۆل وئاڵ و گۆڕه‌، تا دواکاتی کۆڕه‌که‌ هۆڵکه‌ی داپۆشیبو. ئه‌وه‌ش شایانی باسه‌ که‌ له‌ ده‌ره‌وه‌، به‌ ده‌وروبه‌ری دیواری مزگه‌وته‌که‌دا، لافیته‌ و دروشمی هه‌مو لایه‌ن و حیزب و رێکخراوه‌ و به‌ره‌نیشتمانی و مه‌ده‌نیه‌کان، به‌ بیروبۆچونی جیاواز و جۆراوجۆره‌وه‌، هه‌ڵواسرابو و خه‌م و په‌ژاره‌ و پرسه‌ و سه‌ره‌خۆشی خۆیان ده‌ربڕیبو. له‌م بواره‌دا له‌ نێوچاوانی هه‌مو ئه‌و جه‌ماوه‌ره‌وه‌، ته‌بایی و برایه‌تی و یه‌کبون و یه‌کگرتویی ده‌دره‌وشایه‌وه‌.
به‌ڵێ که‌سایه‌تیه‌ هه‌مه‌لایه‌نه‌ و گشت گیریه‌که‌ی مامۆستا، وه‌کو هه‌ودایه‌کی نه‌پساو، هه‌مو لایه‌نه‌کانی هۆنیبوه‌وه‌ و یه‌ک ده‌س و یه‌ک دڵ تێکڕا خۆیان به‌ خاوه‌نی پرسه‌که‌ ده‌زانی. له‌ دوابه‌شی کۆڕه‌که‌شدا مامۆستا محمد گه‌زنه‌یی، وه‌زیری ئه‌وقاف، و مامۆستا حه‌مه‌مین جه‌میل، به‌رپرسی یه‌کیه‌تی زانایانی کوردستان، و کاکه‌ حه‌مه‌ی کوڕی مامۆستای خوالێخۆشبو، هه‌ریه‌ک کورته‌ وتارێکیان سه‌باره‌ت به‌ که‌سایه‌تی و خزمه‌تگوزاریه‌ به‌رفراوان و هه‌مه‌لایه‌نیه‌که‌ی مامۆستا پێشکه‌ش کرد و ئاماده‌بوانیش به‌ خوێندنی فاتیحه‌یه‌ک بۆ گیانی پاکی مامۆستا، به‌ چاوی فرمێسکاوییه‌وه‌ هۆڵه‌که‌یان به‌جێ هێشت.
رۆژی دوایی گه‌ڕامه‌وه‌ بۆ مه‌ریوان و هه‌واڵی کۆڕی پرسه‌ و سه‌ره‌خۆشی مامۆستام پرسی. هه‌واڵێکی دڵته‌زێن دڵی راچڵه‌کاندم. وتیان به‌ڵێ: له‌ مزگه‌وتی حاجی نه‌جیمی شاری مه‌ریوانیشدا کۆڕی پرسه‌ دانراوه‌. واچاوه‌ڕوان ده‌کرا پرسه‌ی مامۆستا پرسه‌ی هه‌موان بێ و جه‌ماوه‌ر به‌ هه‌مو توێژ و چینه‌کانیه‌وه‌ خاوه‌نی ئه‌و پرسه‌ و سه‌ره‌خۆشیه‌ بن.
به‌ڵام سه‌د مه‌خابن! له‌ ئاکامدا ده‌رکه‌وت گروپێکی پاوان خواز و به‌رچاو ته‌نگ و بیر ته‌سک، هه‌ر له‌خۆیانه‌وه‌ خۆیان کردوه‌ به‌ خاوه‌ن و ده‌م راس و کوێخای کۆڕه‌که‌ و کاتێ یه‌کێ له‌ مامۆستایان ده‌چێته‌ ژوری مزگه‌وته‌که‌وه‌، یه‌کێ له‌و گوروپه‌ خۆبه‌خاوه‌ن پرسه‌ زانه‌ لێی راده‌په‌ڕێ و زۆر به‌ بێ ئه‌ده‌بییه‌وه‌ پێیدا هه‌ڵده‌شاخێ و ده‌ڵێ: تۆ بۆت نیه‌ بێیته‌ ئه‌م پرسه‌وه‌ و ئه‌گرا جێگای تو نیه‌. گوایا به‌ڵگه‌شی ئه‌وه‌ده‌بێ که‌ تۆ په‌یڕه‌و و شوێن که‌وتوی مامۆستا نیت و بڕوات به‌ نوسین و بۆچونه‌کانی نیه‌!
به‌م هه‌ڵوێسته‌ ناشیرین و به‌ڵگه‌ بن شڕه‌ کۆڕکه‌ ده‌ژڵژێنێ و ده‌بێ به‌ ده‌مه‌قاڵه‌ ودوبه‌ره‌کی وله‌یه‌ک هه‌ڵچون.
به‌ڵێ به‌راستی ئه‌مه‌ دیارده‌یه‌کی دزیو و قیزه‌ون و ئاژاوه‌چیانه‌ بوو که‌ له‌و گروپه‌ وه‌شایه‌وه‌ و ئه‌وه‌ش دیمه‌ن و رواڵه‌ت و وێنه‌یه‌کی تربو که‌ له‌ کۆڕ و کۆمه‌ڵ و جه‌ماوه‌ری سلێمانیه‌وه‌ بینیمان و به‌تێر و ته‌سه‌لی خستمانه‌ پێش چاوتان و به‌ جوانی باسمان کرد.
له‌وانه‌شه‌ هه‌ندێ، ئه‌م روداوه‌ به‌ دیارده‌یه‌کی بچوک بده‌نه‌ قه‌ڵه‌م و به‌ توندی ره‌خنه‌م لێ بگرن و بڵێن: ئه‌م بابه‌ته‌ جێگای له‌م وتاره‌دا نابێته‌وه‌ و ئه‌م کێشه‌یه‌ کێشه‌یه‌کی تاکی یه‌ و په‌یوه‌ندی به‌ چه‌ند که‌سێکه‌وه‌ هه‌یه‌ و نه‌ده‌بوا لێره‌دا باسی لێ بکرایه‌.
به‌ڵام له‌راستیدا ئه‌م کاره‌ساته‌ دڵته‌زێنه‌، دیارده‌یه‌کی دزێوی کۆمه‌ڵاَیه‌تیه‌ و ده‌ردێکی که‌سکون و برینێکی ناسۆر و نه‌خۆشییه‌کی شیرپه‌نجه‌یه‌ و کۆمه‌ڵگا داده‌ڕزێنێ و په‌یوه‌ندی و یه‌کیه‌تی و برایه‌تی نێوان هه‌مو چین و توێژه‌کان ده‌پسێنێ و تۆی رق و کینه‌ له‌ کۆمه‌ڵگادا ده‌چێنێ و دوبه‌ره‌کی و کێشه‌ و گیر و گرفت چه‌که‌ره‌ ده‌کا و ده‌بێ به‌ پێگه‌یه‌کی پته‌و و هه‌لێکی ره‌خساو بۆ دژمنان و ناحه‌زانی ئه‌م گه‌ل و نیشتمانه‌.
ئه‌گه‌ر سوکه‌ ئاوڕێک له‌ مێژوی مێژینه‌ی خۆمان بده‌ینه‌وه‌ و به‌ وردی چاوێک به‌ رابوردوی خۆماندا بخشێنین، بۆمان ده‌رده‌که‌وێ که‌ به‌ درێژایی مێژوو ئه‌م چه‌شنه‌ دیارده‌ دزێوانه‌ بونه‌ته‌ هۆکاری سه‌رکوت کردن و داپڵۆسان  و چه‌وسانه‌وه‌ و پێشێل کردنی هه‌ق و مافه‌ ره‌واکانی ئه‌م گه‌له‌مان.
که‌واته‌ زۆر پێویسته‌ و جێگای خۆیه‌تی، له‌ کات و ساتی خۆیدا چاو له‌م دیارده‌ و روداوه‌ ناله‌بار و ناحه‌زانه‌ نه‌نوقێنین و، نه‌شته‌رگه‌ریه‌کی چاکیان بکه‌ین و بیان خه‌ینه‌ به‌رباس و لێکۆڵینه‌وه‌ و ژیرانه‌ تیمار و چاره‌سه‌ریان بکه‌ین، تا له‌مه‌ زیاتر ته‌شه‌نه‌ نه‌کا و نه‌بێته‌ گیاکه‌ڵه‌ی کۆمه‌ڵایه‌تی و هه‌موو خۆزگا و بریا و ئاوات و ئامانجه‌ زێڕینه‌کانمان وشک و بنه‌بڕ نه‌کات.
که‌واته‌ ئێمه‌ وه‌کو گه‌لی کورد، له‌م هه‌ل و مه‌رج و بارودۆخه‌ ناسکه‌دا، ئه‌رکی سه‌رشانی هه‌مو لایه‌که‌ به‌ جه‌خت و توند و تۆڵی بگه‌ڕێین به‌ دوای ئه‌و بۆنه‌ و ده‌رفه‌تانه‌ دا که‌ له‌و دیارده‌ ناپه‌سه‌ند و روداوه‌ ناحه‌زانه‌ دورمان ده‌خاته‌وه‌ و به‌ره‌و یه‌کیه‌تی و دڵپاکی و یه‌کده‌ستی و یه‌کدڵی ده‌مانبا و ناحه‌زان و دوژمنانی گه‌ل و وڵاته‌که‌مان ده‌گریه‌نێ و بزه‌ و خه‌نده‌ ده‌خاته‌ سه‌ر لێوی گه‌له‌که‌مان و به‌ره‌و ئاسۆی روناکی و به‌خته‌وه‌ری و رزگاری هه‌میشه‌یی، ده‌مان بات.
به‌راستی زۆر جێگای خۆی بوو، ئه‌م بۆنه‌ پیرۆز و ده‌رفه‌ته‌ گشت گیر و هه‌مه‌لایه‌نه‌، واته‌ کۆڕی پرسه‌ و سه‌ره‌خۆشی مامۆستای گه‌وره‌ و دڵفراوان و به‌سۆز و گه‌ل و نیشتمان ویست، بقۆزینه‌وه‌ و وه‌کو بۆنه‌ و هۆکار و ئامێرێکی پیرۆز بۆ  یه‌کیه‌تی و برایه‌تی و به‌دی هێنانی هه‌مو ئه‌و  شته‌ به‌که‌ڵکانه‌ی که‌ له‌ سه‌ره‌وه‌ ئاماژه‌مان پێدا، به‌کاری بێنین.
هه‌روه‌کو ژیان و ته‌مه‌نی پیرۆزی مامۆستا، هه‌موی خێر و بێر و پیت و به‌ره‌که‌ت بوو بۆ گه‌ل و هۆز و نیشتمانه‌که‌ی، هه‌روه‌هاش کۆچی دوایی و پرسه‌ و ماته‌مه‌که‌شی ببێته‌ مایه‌ی خۆشی و به‌خته‌وه‌ری و سه‌رفه‌رازی و بڕژێ به‌ سه‌ر هه‌مولایه‌کماندا.
له‌ کۆتاییدا شایانی باسه‌، جگه‌ له‌ ده‌رخستنی ئه‌و راسته‌قینانه‌ و تیشک خستنه‌سه‌ر چۆنیه‌تی بابه‌ته‌که‌، ئه‌و مامۆستایه‌ی که‌ له‌ کۆڕه‌که‌ی مه‌ریواندا جواب کرا و توشی ئه‌و کێشه‌ و گرفته‌یان کرد، خۆی و باوکی یه‌کێ بون له‌ دۆستان و خۆشه‌ویستانی مامۆستای موده‌ڕیس. به‌ تایبه‌تی باوکی قوتابی مامۆستا بوه‌ و له‌ علمائناکه‌یدا لاپه‌ڕه‌ی 226 پێناسه‌یه‌کی تێروته‌سه‌لی ده‌کا و پاش په‌سن کردنی ده‌فه‌رموێ:  له‌ کاتی خوێندنی دا هاته‌ بیاره‌ و لای من هه‌ندێ کتێبی خوێند و له‌ کۆتاییشدا ئیجازه‌ی مامۆستایی وه‌رگرت. سه‌باره‌ت به‌ مامۆستای جێگای باسیشمان ده‌فه‌رموێ: (( و خلف ولداً اسمه محمد یوسف و هو عالم فاضل صالح و فقه الله لما یحب و یرضی ))
واته‌ کوڕێکی له‌دوای خۆی به‌جێ هێشتوه‌ که‌ ناوی محمد یوسفه‌ و زانا و گه‌وره‌ و چاکه‌کاره‌. خوا یارمه‌تی بدا بۆ ئه‌و شتانه‌ی که‌ خۆی پێی خۆشه‌ و جێگای ره‌زامه‌ندییه‌تی. ئه‌م مامۆستایه‌ش له‌ کاتی گونجاودا، وه‌فا و ئه‌مه‌ک ناسیی خۆی سه‌باره‌ت به‌ مامۆستا به‌جێ هێناوه‌ و چه‌ندین جار به‌تایبه‌تی له‌ کوردستانه‌وه‌ رۆیشتوه‌ بۆ به‌غدا بۆ خزمه‌ت ئه‌و مامۆستا به‌سۆز و کانگای وه‌فایه‌. ئیتر نازانم ئه‌مانه‌ چۆن که‌سایه‌تی مامۆستا و کۆڕی پرسه‌ و سه‌ره‌خۆشی ئه‌و گه‌وره‌پیاوه‌یان بۆ خۆیان قۆرغ کردوه‌ و چۆن له‌ رویان هه‌ڵدێ هه‌ڵوێستی ئاوه‌ها ناشیرین و ناحه‌ز ده‌گرن و خۆیان به‌ کوێخا و خاوه‌ن ماڵ و خۆیی ده‌زانن و هه‌مو هه‌ق و مافی َ به‌ خۆیان ره‌وا ده‌بینن و خه‌ڵکی به‌ بێگانه‌ و ده‌ره‌کی و نامۆ ده‌ده‌نه‌ قه‌ڵه‌م؟!
له‌ راستیدا ئه‌مانه‌ به‌م جم وجوڵه‌ ناپه‌سه‌ند و قۆرغ کردنه‌یان، که‌سایه‌تی و گه‌وره‌یی و گشت گیری و هه‌مه‌لایه‌نه‌یی مامۆستا بچوک ده‌که‌نه‌وه‌ و له‌ جه‌غزێکی ته‌سک و تروسکدا قه‌تیسی ده‌که‌ن.
ئه‌مه‌ش نه‌ رۆحی گه‌وره‌ی مامۆستای پێ شاده‌ و نه‌ هیچ ئاوه‌زێ دیانی پێدا ده‌نێ و، نه‌ کۆمه‌ڵگاش گوێی بۆ ده‌گرێ.
له‌ کۆتایی کۆتاییدا، له‌ خوای گه‌وره‌ ده‌پاڕێینه‌وه‌، مامۆستای پایه‌به‌رز و خۆشه‌ویستمان به‌ به‌هه‌شتی به‌رین شاد کا و له‌ ریزی پێغه‌مبه‌ران و شه‌هیدان و چاکاندا رێزی لێ بگرێ.
۱۰/۷/۸۴